Szybki rozwój technologii w ostatnich dwóch dekadach sprawił, że gry wideo, kasety, a nawet płyty DVD pozostały daleko w tyle, nie wspominając już o automatach do gier, które kiedyś cieszyły się ogromną popularnością. Jednak miłośnicy retro gier wideo nadal istnieją, co doskonale wykorzystali pomysłowi Polacy – Marcin Moszczyński i Maciej Olesiak. W Krakowie stworzyli niezwykłe muzeum flipperów (Krakow Pinball Museum), gdzie zgromadzili imponującą kolekcję automatów do gry w flippery i automatów arcade. Właściciele muzeum się nie pomylili w takim wyborze, gdyż każdego wieczoru przychodzi tam wielu mieszkańców i turystów odwiedzających Kraków. Dużą rolę odgrywa również dogodna lokalizacja – muzeum mieści się przy ulicy Stradomskiej, w pobliżu Wawelu, pisze krakow-future.eu.
Co przyciąga do muzeum flipperów w Krakowie?
Krakow Pinball Museum oferuje unikalne doświadczenie dla tych, którzy tęsknią za epoką automatów do gier, niegdyś powszechnie spotykanych we wszystkich kinach w czasach Związku Radzieckiego. Za swoją siedzibę założyciele wybrali zabytkową piwnicę z XV wieku, której tajemnicza atmosfera potęguje wrażenie swoistego powrotu do przeszłości. Zadbano również o odpowiedni wystrój w stylu retro, który bardzo przypadł do gustu zwiedzającym. Miejsca na urządzenia było wystarczająco dużo — ponad 300 metrów kwadratowych, co pozwoliło na rozmieszczenie aż 90 różnych maszyn, zarówno flipperów, jak i klasycznych gier arcade.
Założyciele postanowili poświęcić interaktywne muzeum sztuce i historii flipperów, co doskonale im się udało. To pierwsza tego typu placówka w Polsce, stworzona z prywatnej inicjatywy. Marcin Moszczyński i Maciej Olesiak nie tylko zgromadzili zabytkowe maszyny, aby pokazać je ludziom, ale także ustawiali sprzęt tak, aby każdy mógł przypomnieć sobie swoje dzieciństwo i młodość oraz zagrać w swoje ulubione gry. Wstęp w Krakow Pinball Museum jest płatny. Cena biletu jest przystępna – wystarczy raz zapłacić za wejście, by móc grać przez cały dzień bez dodatkowych opłat, przechodząc od jednej maszyny do drugiej. Właściciele wyposażyli także mały bar, w którym można kupić napoje i przekąski. Lokal jest otwarty w ciągu dnia i działa do późnych godzin nocnych.
Czym jest flipper?
Na początek warto wyjaśnić, na czym polega ta rozrywka. Flipper to gra metalowymi kulkami na tematycznym polu do gry, które jest przykryte szkłem. To urządzenie nazwano maszyną do flippera. Gracz steruje kulkami za pomocą specjalnych łapek – flipperów. Aby wygrać, należy zdobyć jak najwięcej punktów, a dodatkowo można wydłużyć czas gry, kupując ekstra kulki lub zdobywając dodatkową rundę. Wiadomo, że pierwszy model flippera został wynaleziony w XVII wieku przez jednego z rzemieślników króla Ludwika Wielkiego. Skonstruował mały stolik, na jednym jego boku umieścił długie szpilki, którymi należało poruszać kulki. To cudo techniczne zostało zaprezentowane publiczności w posiadłości Château de Bagatelle. Gra tak spodobała się dworzanom, że król nazwał ją „bagatelle” (drobnostka). W 1871 roku angielski wynalazca Montague Redgrave rozpoczął produkcję specjalnych stołów do tej gry.
Ciekawostki z historii flippera
Największa popularność flippera przypadła na czasy Wielkiego Kryzysu w Stanach Zjednoczonych, kiedy ludzie szukali ucieczki w iluzoryczny świat szczęścia. Wtedy przedsiębiorca Raymond Moloney założył „Bally Manufacturing Company”, która zaczęła produkować kompaktowe, ale dochodowe maszyny o nazwie „Ballyhoo”. Gry zręcznościowe szybko zdobyły popularność wśród dzieci i dorosłych, co zmusiło rząd do interwencji i zakazu automatów do gier. Mimo to maszyny do flippera nadal były produkowane i kupowane, a w latach 70. XX wieku udoskonalono je, dodano do nich nowe flippery oraz elektroniczny system liczenia punktów, co pozwoliło graczom doskonalić swoje umiejętności i cieszyć się dłuższą rozgrywką.
W 1976 roku firma „Micro Games” zaprezentowała pierwszy elektroniczny automat do gry we flippera „The Spirit 76”, który jeszcze bardziej zwiększył zainteresowanie fanów takiej rozrywki. Wkrótce inne firmy również zaczęły rezygnować z wersji elektromagnetycznych na rzecz w pełni elektronicznych maszyn. Pierwszym licencjonowanym flipperem była maszyna oparta na filmie „Wizard!” wyprodukowana przez firmę Bally. Eksperymentowano również z polem gry, materiałami oraz tematyką, dostosowując maszyny do popularnych wówczas motywów. Popularność flippera zaczęła spadać w latach 90. XX wieku wraz z rozwojem nowoczesnych technologii komputerowych. Ludzie przestali kupować maszyny do flippera, co doprowadziło do zamknięcia wielu firm produkujących te urządzenia. Najdłużej na rynku utrzymała się firma z Chicago założona przez Sama Sterna – zakończyła produkcję dopiero w 2002 roku. Zanim jednak to nastąpiło, zdążyła wydać wiele ciekawych kolekcjonerskich maszyn arcade, z których część można dziś zobaczyć w Krakow Pinball Museum.
Jakie automaty do gry oferuje muzeum flipperów?
Wielu nowicjuszy od razu przyciąga prawdziwy rarytas – automat Pamco, wyprodukowany w 1936 roku. Dużym zainteresowaniem cieszy się także drugi najstarszy automat w kolekcji, pochodzący z 1974 roku. Pracownicy muzeum chętnie opowiadają o poszczególnych maszynach, udzielają wskazówek, jak prawidłowo z nich korzystać i jak grać w grę. Co ciekawe, w muzeum regularnie organizowane są specjalne wydarzenia i turnieje, które gromadzą miłośników flipperów z Krakowa. Dzięki przystępnej cenie biletów do Krakow Pinball Museum przychodzi codziennie wielu chętnych. Stali bywalcy radzą nowicjuszom, aby zaplanowali wizytę na kilka godzin – wtedy koszt biletu będzie najbardziej opłacalny, a dodatkowo można będzie wypróbować swoje umiejętności w różnych grach.
Do najpopularniejszych automatów należą: „Medieval Madness” (Williams 1997), „The Addams Family”, „Creature from the Black Lagoon” (Bally 1992), „Bow and Arrow”, „Wizard!” (Bally 1975), „Jolly Roger” (Williams 1967), „Space Station” (Williams 1987), „Star Wars” (Data East 1992). Wśród gier arcade największą popularnością cieszą się: „Twin Rifle”, „Super Sidekicks 2: The World Championship”, „Cadillacs and Dinosaurs”, „Mortal Kombat”, „Tekken Tag Tournament”, „Out Run”, „Monster Bash”, „Attack From Mars”, „World Cup Soccer”, „Cactus Canyon”. Do muzeum flipperów w Krakowie często zaglądają również osoby starsze, którzy chcą powspominać młodość, sami lub z wnukami, by ci spróbowali pobawić się tak, jak bawili się ich dziadkowie i babcie. Atmosfera lokalu charakteryzuje się unikalną mieszanką rozrywki i nostalgii, co jednocześnie oddaje niepowtarzalnego ducha Krakowa.
Dlaczego wybrano właśnie automaty do gier?
Inicjatorzy i założyciele nietypowego Krakow Pinball Museum, Marcin Moszczyński i Maciej Olesiak, wyjaśnili dziennikarzom, że ich decyzja wynikała z zamiłowania do rzeczy niestandardowych. Początkowo planowali jedynie zebrać w jednym miejscu maszyny do flippera jako eksponaty muzealne. Obaj pasjonowali się tym tematem i zgromadzili kolekcję 42 egzemplarzy. Aby zapełnić dużą salę, musieli jednak uzupełnić kolekcję – automaty wyszukiwali w piwnicach, szopach i na strychach. Maciej Olesiak opowiedział, że miał szczęście znaleźć w starej szopie zepsutą maszynę, która miała już 40 lat. Właściciel oddał ją za darmo. Maciej, będąc dobrym technikiem, postanowił ją odrestaurować. Dzięki temu muzeum wzbogaciło się o rzadki egzemplarz, który nieustannie przyciąga wielu chętnych do gry.
Większość maszyn pochodzi z lat 80. i 90. XX wieku, ale można tu znaleźć także modele z lat 50. i 60. Zakupiono również urządzenia najnowszej generacji, z motywami współczesnych bohaterów gier i animacji. Wybór jest bardzo szeroki: wyścigi, „strzelanki”, podróże, poszukiwanie skarbów – każdy znajdzie coś dla siebie. Powstała swego rodzaju duża atrakcja, w której można spędzić cały dzień z rodziną, a w niektóre gry wygodnie gra się we dwoje. Nie trzeba już wrzucać monet, jak to było dawniej, wszystkie mechanizmy działają na elektromagnesach, solenoidach, silnikach i przełącznikach. Cennik muzeum flipperów w Krakowie jest dostępny na stronie internetowej oraz w lokalu, więc łatwo się zorientować. W rzeczywistości Krakow Pinball Museum można bardziej nazwać centrum rozrywki, choć pracownicy organizują również wycieczki dla odwiedzających. Stali klienci zauważają, że najwięcej ludzi przychodzi wieczorami, przez co czasem trzeba poczekać w kolejce do popularnych gier. Jednak dzięki dużej liczbie maszyn oczekiwanie wcale nie jest nużące.
