{"id":9874,"date":"2025-02-25T18:47:25","date_gmt":"2025-02-25T17:47:25","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=9874"},"modified":"2025-02-25T18:47:43","modified_gmt":"2025-02-25T17:47:43","slug":"tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza","title":{"rendered":"Tajemnica krakowskiego idola ze Zbrucza"},"content":{"rendered":"\n<p>W Polsce nazywany jest Idolem ze Zbrucza, orygina\u0142 przechowywany jest w krakowskim Muzeum Archeologicznym, a kopia znajduje si\u0119 przy wschodniej \u015bcianie Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu. Podobne rze\u017aby mo\u017cna zobaczy\u0107 tak\u017ce w Warszawie, Kijowie, Tarnopolu i Wilnie. Przez d\u0142ugi czas naukowcy nie mogli ustali\u0107 jego przynale\u017cno\u015bci do kt\u00f3regokolwiek z poga\u0144skich bog\u00f3w, cho\u0107 najbardziej rozpowszechnion\u0105 wersj\u0105 jest ta przedstawiaj\u0105ca boga \u015awiatowita. Dar ten trafi\u0142 do Krakowa w XIX wieku za spraw\u0105 ksi\u0119cia Potockiego, konesera staro\u017cytno\u015bci, i zosta\u0142 przywieziony z ma\u0142ej podolskiej wioski po\u0142o\u017conej nieopodal rzeki Zbrucz. Dar ten jest wyj\u0105tkowy, poniewa\u017c zachowa\u0142 si\u0119 niemal idealnie przez 10 wiek\u00f3w, mimo \u017ce znajdowa\u0142 si\u0119 w wodzie, pisze portal <a href=\"http:\/\/krakow-future.eu\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65c988adf1f\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65c988adf1f\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#Historia_niezwyklego_znaleziska\" title=\"Historia niezwyk\u0142ego znaleziska\">Historia niezwyk\u0142ego znaleziska<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#W_poszukiwaniu_prawdy\" title=\"W poszukiwaniu prawdy\">W poszukiwaniu prawdy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#Rod_czy_Swiatowit\" title=\"Rod czy \u015awiatowit\">Rod czy \u015awiatowit<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#Obrazy_na_filarze\" title=\"Obrazy na filarze\">Obrazy na filarze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#Znaleziska_archeologiczne_na_wzgorzu_Bogit\" title=\"Znaleziska archeologiczne na wzg\u00f3rzu Bogit\">Znaleziska archeologiczne na wzg\u00f3rzu Bogit<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9874-tajemnica-krakowskiego-idola-ze-zbrucza\/#Pytania_ktore_pozostaja_bez_odpowiedzi\" title=\"Pytania, kt\u00f3re pozostaj\u0105 bez odpowiedzi\">Pytania, kt\u00f3re pozostaj\u0105 bez odpowiedzi<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Historia_niezwyklego_znaleziska\"><\/span>Historia niezwyk\u0142ego znaleziska<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"329\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-84.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9875\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-84.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-84-300x153.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kamienny bo\u017cek pochodzi z Podola, z okolic wsi Husiatyn nad rzek\u0105 Zbrucz, gdzie w 1848 r. stra\u017cnicy graniczni przypadkowo zauwa\u017cyli w wodzie niezwyk\u0142y przedmiot. Rzeka, kt\u00f3ra wpada do Dniestru, sta\u0142a si\u0119 p\u0142ytka z powodu suchego lata, a poniewa\u017c Zbrucz by\u0142 granic\u0105 mi\u0119dzy Austro-W\u0119grami a Rosj\u0105, austriaccy stra\u017cnicy graniczni byli czujni. Zobaczyli w wodzie ludzk\u0105 twarz wykonan\u0105 z kamienia, a nast\u0119pnie czworoboczny s\u0142up. Pospiesznie poinformowali o odkryciu miejscowego w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku \u0141yczk\u00f3w, kt\u00f3ry natychmiast si\u0119 nim zainteresowa\u0142. Pos\u0105g mia\u0142 3 metry d\u0142ugo\u015bci i by\u0142 ci\u0105gni\u0119ty przez sze\u015b\u0107 wo\u0142\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bo\u017cek nie przypomina\u0142 zwyk\u0142ych wizerunk\u00f3w poga\u0144skich bog\u00f3w. G\u0142owa z 4 twarzami by\u0142a zakryta kapeluszem, a wizerunki po obu stronach filaru by\u0142y podzielone na 3 poziomy. Plotki o niesamowitym znalezisku szybko si\u0119 rozesz\u0142y i wkr\u00f3tce w\u0142a\u015bciciela ziemskiego odwiedzi\u0142 kolekcjoner antyk\u00f3w, ksi\u0105\u017c\u0119 Mieczys\u0142aw Potocki. Ten kupi\u0142 rze\u017ab\u0119 i przywi\u00f3z\u0142 j\u0105 do Krakowa, gdzie natychmiast zosta\u0142a zaprezentowana Krakowskiemu Towarzystwu Naukowemu. Sta\u0142o si\u0119 to w maju 1851 roku, a antyczny idol trafi\u0142 do sali Biblioteki Jagiello\u0144skiej przy ulicy \u015bw. Anny. Na pocz\u0105tku 1859 r. idol zbrucza\u0144ski zosta\u0142 po raz pierwszy pokazany na pierwszej w mie\u015bcie wystawie staro\u017cytno\u015bci, a nast\u0119pnie przeniesiony do krakowskiego Muzeum Archeologicznego. Jego starannie wykonan\u0105 kopi\u0119 umieszczono na ulicy pod Wawelem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_poszukiwaniu_prawdy\"><\/span>W poszukiwaniu prawdy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"584\" height=\"693\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-85.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9878\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-85.png 584w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-85-253x300.png 253w\" sizes=\"auto, (max-width: 584px) 100vw, 584px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bo\u017cek by\u0142 badany przez naukowc\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, ale nie uda\u0142o im si\u0119 doj\u015b\u0107 do wsp\u00f3lnego wniosku. Niekt\u00f3rzy nazywali go s\u0142owia\u0144skim, argumentuj\u0105c, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 \u015awiatowit, b\u00f3g wojny i ziemi, lub Rod, b\u00f3g rolnictwa i p\u0142odno\u015bci. Inni eksperci twierdzili, \u017ce bo\u017cek przypomina\u0142 tureckie kamienne kobiety i znajdowali z nimi podobie\u0144stwa. Nie by\u0142o zgody nawet co do daty pochodzenia. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowiada\u0142a si\u0119 za tym, \u017ce bo\u017cek ten powsta\u0142 w IX lub X wieku, ale byli te\u017c zwolennicy wersji, \u017ce nale\u017ca\u0142 on do pierwszej po\u0142owy I wieku p.n.e. i wi\u0105zali pos\u0105g z Celtami.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142ynny polski historyk Henryk \u0141owmia\u0144ski podkre\u015bla\u0142, \u017ce dla s\u0142owia\u0144skiego poga\u0144stwa charakterystyczne by\u0142y tylko drewniane bo\u017cki, podczas gdy inne narodowo\u015bci wykonywa\u0142y je z kamienia. S\u0142owianie umieszczali swoich bog\u00f3w na regularnych, a nie czworo\u015bciennych filarach i na jednym, a nie czterech poziomach. Wed\u0142ug innych historyk\u00f3w argumenty s\u0105 mocne, ale nie na tyle, by bez wahania zaakceptowa\u0107 t\u0119 wersj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rod_czy_Swiatowit\"><\/span>Rod czy \u015awiatowit<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"497\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-86.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9881\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-86.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-86-300x230.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Poziomy na pos\u0105gu ze Zbrucza odzwierciedlaj\u0105 postrzeganie otaczaj\u0105cego ich \u015bwiata przez S\u0142owian, a g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 przypisuje si\u0119 czterog\u0142owemu b\u00f3stwu. Dlatego te\u017c uczeni zacz\u0119li nazywa\u0107 tego idola \u015awiatowitem, kt\u00f3ry by\u0142 uwa\u017cany za pierwszego boga S\u0142owian ba\u0142tyckich. By\u0142 patronem wojny i p\u0142odno\u015bci, mia\u0142 4 twarze, kt\u00f3re symbolizowa\u0142y kontrol\u0119 nad 4 punktami kardynalnymi i demonstracj\u0119 r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w jego mocy poganom. Na korzy\u015b\u0107 boga Roda przemawia\u0142 atrybut \u2013 r\u00f3g do picia, poniewa\u017c r\u00f3g od dawna uwa\u017cany by\u0142 przez S\u0142owian za symbol dobrobytu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak g\u0142\u00f3wne b\u00f3stwo nadal posiada\u0142o szabl\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a bardziej odpowiednia dla wojownika. Wygl\u0105da na to, \u017ce idol ze Zbrucza by\u0142 gwarantem dobrobytu i urodzaju (r\u00f3g) oraz ochrony przed si\u0142ami z\u0142a (pier\u015bcie\u0144 i szabla). Nie uda\u0142o si\u0119 jednak dok\u0142adnie zidentyfikowa\u0107 b\u00f3stwa, kt\u00f3re kontrolowa\u0142o zar\u00f3wno si\u0142y natury, jak i ludzkie \u017cycie. Jednak najbardziej odpowiedni by\u0142 \u015awiatowit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obrazy_na_filarze\"><\/span>Obrazy na filarze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"589\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-87.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9884\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-87.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-87-300x273.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na wszystkich 4 \u015bcianach filaru idola wyra\u017anie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 3 poziome poziomy, oddzielone reliefowymi liniami. G\u00f3rny poziom przedstawia 4 postacie bog\u00f3w i bogi\u0144, historycy s\u0105 pewni, \u017ce s\u0105 to bogini ziemi Mokosz, bogini mi\u0142o\u015bci \u0141ada, patron wojownik\u00f3w Perun i s\u0142oneczny Da\u017cb\u00f3g. Na \u015brodkowej kondygnacji nieznany mistrz przedstawi\u0142 ludzi stoj\u0105cych po okr\u0119gu, a na dolnej 4 postacie kl\u0119cz\u0105ce i trzymaj\u0105ce \u015brodkow\u0105 kondygnacj\u0119 r\u0119kami. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce jedn\u0105 z nich jest We\u0142es, b\u00f3g hodowli byd\u0142a i si\u0142 podziemnych, kt\u00f3ry utrzymuje ci\u0119\u017car ziemi. Rysunki te potwierdzaj\u0105 poga\u0144ski tr\u00f3jpodzia\u0142 \u015bwiata: Prawia \u2013 g\u00f3rny \u015bwiat bog\u00f3w, Jawia \u2013 \u015bwiat \u015brodkowy, w kt\u00f3rym \u017cyj\u0105 ludzie, i Nawia \u2013 \u015bwiat podziemny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Znaleziska_archeologiczne_na_wzgorzu_Bogit\"><\/span>Znaleziska archeologiczne na wzg\u00f3rzu Bogit<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"504\" height=\"379\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-88.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9887\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-88.png 504w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-88-300x226.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 504px) 100vw, 504px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kiedy hrabia Potocki naby\u0142 idola, us\u0142ysza\u0142 od miejscowych wiele legend, kt\u00f3re, nawiasem m\u00f3wi\u0105c, nadal s\u0105 opowiadane turystom w XXI wieku. M\u00f3wi\u0105, \u017ce pomimo braku krwawych ofiar, bo\u017cek nadal jest niebezpieczny, i \u017ce na skraju lasu, gdzie kiedy\u015b sta\u0142a \u015bwi\u0105tynia tego b\u00f3stwa, drzewa nie zapuszczaj\u0105 korzeni, poniewa\u017c gdy tylko zostan\u0105 zasadzone, natychmiast uderza w nie piorun. Co ciekawe, zar\u00f3wno ukrai\u0144scy, jak i europejscy naukowcy odnotowali naturalne anomalie wok\u00f3\u0142 pos\u0105gu.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak hrabia nie przestraszy\u0142 si\u0119 legend i postanowi\u0142 znale\u017a\u0107 sanktuarium tego bo\u017cka, po czym doszed\u0142 do wniosku, \u017ce znajduje si\u0119 ono na wzg\u00f3rzu Bogit. Nie posun\u0105\u0142 si\u0119 jednak dalej w swoich badaniach, a archeolodzy powr\u00f3cili do tego tematu dopiero sto lat p\u00f3\u017aniej. Drugie poszukiwania \u015bwi\u0105tyni zorganizowali doktorzy nauk Rusanova i Tymoshchuk. Po wykopaliskach na wzg\u00f3rzu Bogit grupa archeolog\u00f3w znalaz\u0142a kamienny cok\u00f3\u0142 o \u015brednicy dziewi\u0119ciu metr\u00f3w i wysoko\u015bci p\u00f3\u0142 metra z otworem w \u015brodku, kt\u00f3ry odpowiada\u0142 rozmiarowi filaru bo\u017cka ze Zbrucza. Wok\u00f3\u0142 niego znajdowa\u0142o si\u0119 8 do\u0142\u00f3w ofiarnych ze \u015bladami ofiar.<\/p>\n\n\n\n<p>Badacze ustalili, kt\u00f3re plemiona zamieszkiwa\u0142y ten obszar w X wieku. Poza \u015bwi\u0105tyni\u0105 znale\u017ali pozosta\u0142o\u015bci chat komunalnych \u2013 budynk\u00f3w, w kt\u00f3rych mieszkali wo\u0142chwowie \u2013 a nieco dalej dawn\u0105 wiosk\u0119, kt\u00f3rej mieszka\u0144cy s\u0142u\u017cyli wo\u0142chwom. Odkryli wiele przedmiot\u00f3w pochodzenia s\u0142owia\u0144skiego, typowych dla Wo\u0142ynia, i doszli do wniosku, \u017ce b\u00f3stwo by\u0142o czczone przez plemi\u0119 wo\u0142y\u0144skie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pytania_ktore_pozostaja_bez_odpowiedzi\"><\/span>Pytania, kt\u00f3re pozostaj\u0105 bez odpowiedzi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"447\" height=\"404\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-89.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9890\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-89.png 447w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-89-300x271.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 447px) 100vw, 447px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na tym historia mog\u0142aby si\u0119 zako\u0144czy\u0107, gdyby nie badania naukowc\u00f3w wykorzystuj\u0105cych najnowocze\u015bniejszy sprz\u0119t. Ustalili oni, \u017ce idol ze Zbrucza zosta\u0142 wykonany z wapienia, kt\u00f3ry wyst\u0119puje na obszarze, na kt\u00f3rym zosta\u0142 znaleziony. Ale powierzchnia bo\u017cka by\u0142a zbyt dobrze zachowana jak na wieki przebywania w wodzie \u2013 nie tylko figury i wzory, ale tak\u017ce resztki czerwonego pigmentu pozosta\u0142y nienaruszone. Wcze\u015bniej zak\u0142adano, \u017ce idol zosta\u0142 wrzucony do wody w X lub XI wieku, kiedy Ru\u015b Kijowska zosta\u0142a ochrzczona, a poga\u0144skie \u015bwi\u0105tynie zniszczone, ale po analizie zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci. W ko\u0144cu resztki pigmentu mog\u0142y zosta\u0107 zachowane tylko wtedy, gdy pos\u0105g okaza\u0142 si\u0119 w wodzie 10-20 lat przed jego znalezieniem. Albo nawet zaledwie kilka lat wcze\u015bniej.<\/p>\n\n\n\n<p>Naukowcy d\u0142ugo szukali hipotezy, kt\u00f3ra wyja\u015bni\u0142aby to zjawisko, poniewa\u017c analiza potwierdzi\u0142a r\u00f3wnie\u017c czcigodny wiek idola. Doszli do wniosku, \u017ce przez wiele stuleci idol by\u0142 ukryty w tajnej \u015bwi\u0105tyni, do kt\u00f3rej nie dostawa\u0142 si\u0119 deszcz i \u015bnieg, a nast\u0119pnie starannie zakopany na brzegach Zbrucza. W miar\u0119 up\u0142ywu wiek\u00f3w rzeka erodowa\u0142a swoje brzegi, wi\u0119c pos\u0105g spad\u0142 prosto w g\u0142\u0119biny, gdzie zosta\u0142 znaleziony wkr\u00f3tce potem. Wersj\u0119 t\u0119 podwa\u017ca jednak fakt, \u017ce brzegi w miejscu znalezienia bo\u017cka nie s\u0105 wysokie, lecz \u0142agodne, wi\u0119c idol nie m\u00f3g\u0142 spa\u015b\u0107 z g\u00f3ry do g\u0142\u0119bin. Chyba \u017ce ludzie celowo odci\u0105gn\u0119li go od brzegu i utopili.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdecydowano si\u0119 jednak zignorowa\u0107 te niuanse, poniewa\u017c nie by\u0142o innej logicznej wersji tego, jak idol przetrwa\u0142 10 wiek\u00f3w w doskona\u0142ym stanie. Jest jednak jeszcze jedna, nieco fantastyczna. Idol ze Zbrucza jest dowodem na istnienie niezwyk\u0142ego kosmicznego filaru, kt\u00f3ry zapewnia\u0142 staro\u017cytnym S\u0142owianom po\u0142\u0105czenie mi\u0119dzy \u015bwiatem realnym a za\u015bwiatami. Wyja\u015bnia to r\u00f3wnie\u017c 3 poziomy przedstawione na filarze, kt\u00f3re nie by\u0142y typowe dla innych s\u0142owia\u0144skich bo\u017ck\u00f3w. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w rze\u017abiono tylko jeden poziom porz\u0105dku \u015bwiata, bior\u0105c pod uwag\u0119 patronat b\u00f3stwa: rolnictwo, wojn\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107. Wszystko to s\u0105 jednak tylko spekulacje, a tymczasem bo\u017cek ze Zbrucza nadal skrywa swoje odwieczne tajemnice, tak jak robi\u0142 to przez wiele stuleci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W Polsce nazywany jest Idolem ze Zbrucza, orygina\u0142 przechowywany jest w krakowskim Muzeum Archeologicznym, a kopia znajduje si\u0119 przy wschodniej \u015bcianie Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu. Podobne rze\u017aby mo\u017cna zobaczy\u0107 tak\u017ce w Warszawie, Kijowie, Tarnopolu i Wilnie. Przez d\u0142ugi czas naukowcy nie mogli ustali\u0107 jego przynale\u017cno\u015bci do kt\u00f3regokolwiek z poga\u0144skich bog\u00f3w, cho\u0107 najbardziej rozpowszechnion\u0105 wersj\u0105 jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":321,"featured_media":9225,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[4742,4748,4744,4743,4642,4747,4741,4739,4737,4745,4648,4740,4738,4736,4749],"moimportance":[30,33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-9874","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-archeologia-slowianska","9":"tag-bog-rod-4","10":"tag-bostwa-slowianskie","11":"tag-henryk-lowmianski","12":"tag-historia-krakowa","13":"tag-idol-slowianski","14":"tag-idol-ze-zbrucza","15":"tag-kopia-posagu-wawel","16":"tag-krakowskie-muzeum-archeologiczne","17":"tag-kult-swiatowita","18":"tag-odkrycia-archeologiczne","19":"tag-poganskie-swiatynie","20":"tag-swiatowit-posag","21":"tag-tajemnice-zbrucza","22":"tag-wzgorze-bogit","23":"moimportance-golovna-novyna","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/321"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9893,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9874\/revisions\/9893"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9874"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9874"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9874"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}