{"id":9854,"date":"2025-02-07T18:38:21","date_gmt":"2025-02-07T17:38:21","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=9854"},"modified":"2025-02-25T18:44:47","modified_gmt":"2025-02-25T17:44:47","slug":"krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci","title":{"rendered":"Krakowskie katakumby: ukryte tajemnice przesz\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"\n<p>Cmentarze i r\u00f3\u017cne nekropolie od dawna interesuj\u0105 nie tylko archeolog\u00f3w, ale tak\u017ce pisarzy, filmowc\u00f3w i artyst\u00f3w r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w, poniewa\u017c \u015bmier\u0107 zawsze by\u0142a jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w ludzkiej egzystencji. W XX wieku r\u00f3\u017cne kraje wykorzysta\u0142y ten fakt do stworzenia specjalnych szlak\u00f3w turystycznych. Miasto umar\u0142ych w Dargavs w Osetii P\u00f3\u0142nocnej, podwodny cmentarz w Miami, cmentarz siedz\u0105cy Chauchilla w Peru, wyspa cmentarna San Michele w Wenecji, groby w boliwijskiej stolicy Sucre\u2026 A co dopiero m\u00f3wi\u0107 o Newgrange w Irlandii, kt\u00f3re jest uznawane za starsze ni\u017c Stonehenge i egipskie piramidy! Staro\u017cytn\u0105 nekropoli\u0119 ma tak\u017ce Krak\u00f3w \u2013 katakumby pod ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim \u015bw. Kazimierza przy wsp\u00f3\u0142czesnej ulicy Reformatorskiej. Pod wzgl\u0119dem skali nie dor\u00f3wnuj\u0105 one paryskim katakumbom, w kt\u00f3rych pochowanych jest 5 milion\u00f3w os\u00f3b, ale mimo to miejsce to zachowa\u0142o swoj\u0105 tajemnicz\u0105 aur\u0119, pisze <a href=\"http:\/\/krakow-future.eu\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65e582622d5\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a65e582622d5\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Co_wiadomo_o_krakowskich_katakumbach\" title=\"Co wiadomo o krakowskich katakumbach?\">Co wiadomo o krakowskich katakumbach?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Krotko_o_kosciele_sw_Kazimierza\" title=\"Kr\u00f3tko o ko\u015bciele \u015bw. Kazimierza\">Kr\u00f3tko o ko\u015bciele \u015bw. Kazimierza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Kto_znalazl_wieczny_odpoczynek_w_tym_miejscu\" title=\"Kto znalaz\u0142 wieczny odpoczynek w tym miejscu?\">Kto znalaz\u0142 wieczny odpoczynek w tym miejscu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Romantyczna_historia_katakumb\" title=\"Romantyczna historia katakumb\">Romantyczna historia katakumb<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Pierwsze_znaleziska_na_poczatku_XXI_wieku\" title=\"Pierwsze znaleziska na pocz\u0105tku XXI wieku\">Pierwsze znaleziska na pocz\u0105tku XXI wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Co_kryli_katakumby\" title=\"Co kryli katakumby?\">Co kryli katakumby?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Co_opowiadali_mury_podziemia\" title=\"Co opowiadali mury podziemia?\">Co opowiadali mury podziemia?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9854-krakowskie-katakumby-ukryte-tajemnice-przeszlosci\/#Los_tajemniczych_katakumb\" title=\"Los tajemniczych katakumb\">Los tajemniczych katakumb<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_wiadomo_o_krakowskich_katakumbach\"><\/span>Co wiadomo o krakowskich katakumbach?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"416\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-78.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9855\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-78.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-78-300x193.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Katakumby to podziemne cmentarze, kt\u00f3re budowano w formie wielopoziomowych korytarzy. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142y one wykute w ska\u0142ach, a wzd\u0142u\u017c \u015bcian powstawa\u0142y komory lub nisze, w kt\u00f3rych umieszczano cia\u0142a. Ta metoda poch\u00f3wku by\u0142a stosowana w staro\u017cytnym Egipcie i staro\u017cytnym Rzymie, a Rzymianie rzekomo zapo\u017cyczyli t\u0119 tradycj\u0119 od Etrusk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Naukowcy odkryli, \u017ce zmarli byli chowani w krakowskich katakumbach przez prawie 200 lat, od 1672 do 1870 roku. Dzi\u0119ki zachowanym dokumentom uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce pod ziemi\u0105 pochowano oko\u0142o 1000 os\u00f3b, w tym 200 mnich\u00f3w. Najciekawsze jest to, \u017ce przez wiele stuleci w krypcie panowa\u0142 specyficzny mikroklimat, kt\u00f3ry u\u0142atwia\u0142 mumifikacj\u0119; niekt\u00f3rzy zmarli zachowali nawet rysy twarzy. Ten aspekt sprawi\u0142, \u017ce krypta w Krakowie jest jedn\u0105 z najbardziej unikalnych w Europie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Krotko_o_kosciele_sw_Kazimierza\"><\/span>Kr\u00f3tko o ko\u015bciele \u015bw. Kazimierza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"365\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-79.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9858\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-79.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-79-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tajemniczy podziemny cmentarz znajduje si\u0119 pod ko\u015bcio\u0142em \u015bw. Kazimierza, kt\u00f3ry zosta\u0142 zbudowany w latach 1666-1672 jako siedziba zakonu reformat\u00f3w. Pierwotny ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zbudowany w XIII wieku i by\u0142 jednym z pierwszych budynk\u00f3w z piaskowca w Krakowie. Historycy sugeruj\u0105, \u017ce ko\u015bci\u00f3\u0142 ten zosta\u0142 zbudowany w formie krzy\u017ca greckiego z wie\u017c\u0105 po\u015brodku. Nie potrafi\u0105 wskaza\u0107 fundatora, ale stawiaj\u0105 hipotez\u0119, \u017ce by\u0142 nim ksi\u0105\u017c\u0119 krakowski Henryk II. W 1237 roku, na polecenie ksi\u0119cia, wojewoda Teodor Gryfita zaprosi\u0142 franciszkan\u00f3w z Pragi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kto_znalazl_wieczny_odpoczynek_w_tym_miejscu\"><\/span>Kto znalaz\u0142 wieczny odpoczynek w tym miejscu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"412\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-80.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9861\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-80.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-80-300x191.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nie wiadomo, kto wpad\u0142 na pomys\u0142 chowania zmar\u0142ych w katakumbach pod ko\u015bcio\u0142em i klasztorem. Groby urz\u0105dzano jednak nie tylko zakonnikom i mieszczanom, ale tak\u017ce przedstawicielom rod\u00f3w szlacheckich. Badacze odnale\u017ali miejsca poch\u00f3wku Wielopolskich, Jab\u0142onowskich, Morsztyn\u00f3w i Szembek\u00f3w. Zamo\u017cnych mieszczan chowano w sarkofagach i kryptach, biedniejszych w trumnach, a zakonnik\u00f3w na og\u00f3\u0142 pozostawiano na pod\u0142odze i przykrywano ziemi\u0105 z drewnem pod g\u0142ow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Najlepiej zachowa\u0142y si\u0119 szcz\u0105tki ksi\u0119dza Sebastiana Wolickiego w szklanej trumnie. Uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce zidentyfikowa\u0107 mumie fundatora klasztoru Franciszka Szembeka, Urszuli Morzkowskiej i Domiceli Skalskiej. Dzi\u0119ki kronikarzowi reformat\u00f3w Janowi Pasiecznikowi ustalono, \u017ce od momentu powstania ko\u015bcio\u0142a do ko\u0144ca XVIII wieku pochowano w nim ponad 700 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Romantyczna_historia_katakumb\"><\/span>Romantyczna historia katakumb<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jedynym obcokrajowcem w\u015br\u00f3d zmar\u0142ych by\u0142 \u017co\u0142nierz armii napoleo\u0144skiej. Przypuszcza si\u0119, \u017ce by\u0142 to jeden z grenadier\u00f3w, kt\u00f3ry uciek\u0142 z bitwy pod Brzezinami. Wyczerpany \u017co\u0142nierz dotar\u0142 do Krakowa i zmar\u0142 w klasztornym szpitalu. Podczas poch\u00f3wku zakonnicy w\u0142o\u017cyli mu do r\u0105k szabl\u0119 i karabinek. Obok \u017co\u0142nierza znale\u017ali szcz\u0105tki hrabiny Domiceli Skalskiej, kt\u00f3ra zapisa\u0142a w testamencie, by pochowano j\u0105 obok tego Francuza. Ta szlachetna dama sp\u0119dzi\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia w Pary\u017cu, ale nagle zrezygnowa\u0142a z rozrywek, wr\u00f3ci\u0142a do Krakowa i posz\u0142a pracowa\u0107 w klasztorze reformat\u00f3w. Przekaza\u0142a mnichom ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek, a w zamian poprosi\u0142a ich o wykonanie jej ostatniej woli i testamentu dotycz\u0105cego miejsca jej poch\u00f3wku. Istnieje wi\u0119c wiele hipotez na temat tego, dlaczego hrabina tak post\u0105pi\u0142a, ale nigdy nie dowiemy si\u0119, kt\u00f3ra z nich jest prawid\u0142owa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_znaleziska_na_poczatku_XXI_wieku\"><\/span>Pierwsze znaleziska na pocz\u0105tku XXI wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"583\" height=\"368\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-81.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9864\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-81.png 583w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-81-300x189.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 583px) 100vw, 583px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Naukowcom uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 nowe poch\u00f3wki ju\u017c w 2017 roku. W\u00f3wczas w bazylice rozpocz\u0119to realizacj\u0119 interdyscyplinarnego projektu bada\u0144 archeologicznych \u201eKrypty grobowe ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu w Krakowie w \u015bwietle bada\u0144 interdyscyplinarnych\u201d finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Georadar wykry\u0142 kolejnych 18 krypt pod bazylik\u0105 i 4 pod arkadami opactwa. W 12 kryptach odnaleziono i zinwentaryzowano 96 poch\u00f3wk\u00f3w z XVII i XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym samym roku Polska Prowincja Zakonu Bonifratr\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a realizacj\u0119 projektu \u201ePer\u0142a Polskiego Baroku \u2013 rewaloryzacja nowoodkrytych, unikatowych polichromii w krypcie ko\u015bcio\u0142a Pijar\u00f3w w Krakowie\u201d. Obejmowa\u0142 on rekonstrukcj\u0119 zabytkowych galerii w Kolegiacie pijar\u00f3w, przy dofinansowaniu ze \u015brodk\u00f3w Spo\u0142ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa w wysoko\u015bci 2 mln z\u0142. Kolejne 13,5 mln z\u0142 przyznano w ramach unijnego programu Infrastruktura i \u015arodowisko, a prawie 5 mln z\u0142 wyasygnowa\u0142 Zakon.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_kryli_katakumby\"><\/span>Co kryli katakumby?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"434\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-82.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9867\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-82.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-82-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Podczas konserwacji polichromii z XVIII w. w podziemiach ko\u015bcio\u0142a specjali\u015bci pijarzy niespodziewanie odkryli zamurowane nisze z 30 poch\u00f3wkami. Stanis\u0142aw Cechosz, badacz z firmy konserwatorskiej Cempla i Partnerzy, zasugerowa\u0142, \u017ce nie by\u0142o innego miejsca dla zmar\u0142ych, bo komory by\u0142y ca\u0142kowicie zape\u0142nione. Pod warstwami tynku znaleziono tak\u017ce epitafia z krzy\u017cami i fragmenty inskrypcji. Szcz\u0105tki nale\u017ca\u0142y do mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa pochowanych w XVIII i XIX w. Znaleziono jeszcze dwa groby z XX w.: ojca pijara Hieronima Stusi\u0144skiego i biskupa pomocniczego \u0142ucko-\u017cytomierskiego Micha\u0142a Godlewskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ten ostatni zosta\u0142 pochowany w 1980 roku, jego szcz\u0105tki znaleziono pod kamienn\u0105 posadzk\u0105. Je\u015bli chodzi o inne osoby, Agnieszka Szmerek, pracownik polskiego archiwum, powiedzia\u0142a, \u017ce akta potwierdzi\u0142y, \u017ce w katakumbach mia\u0142a znajdowa\u0107 si\u0119 rodzina Lubomirskich. Uda\u0142o im si\u0119 zidentyfikowa\u0107 jedn\u0105 \u015bwieck\u0105 kobiet\u0119, pani\u0105 Lachock\u0105, kt\u00f3ra hojnie wspiera\u0142a zakon w swoim czasie. Badacze nie otwierali ani nie przenosili trumien, ale ograniczyli si\u0119 do zarejestrowania znalezisk.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_opowiadali_mury_podziemia\"><\/span>Co opowiadali mury podziemia?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Ekspertom uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce klasztor powsta\u0142 na pozosta\u0142o\u015bciach \u015bredniowiecznych zabudowa\u0144, a w piwnicach zachowa\u0142y si\u0119 nawet fragmenty mur\u00f3w z po\u0142owy XIV wieku. Po p\u00f3\u0142nocnej stronie prezbiterium odkryto korytarze powsta\u0142e w XVI wieku. Dr Eliza Buszko zauwa\u017cy\u0142a, \u017ce w arkadach odnaleziono na \u015bcianach sceny figuralne, w tym Ukrzy\u017cowanie i Zdj\u0119cie z Krzy\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Cennym znaleziskiem by\u0142y zachowane wizerunki anio\u0142\u00f3w, kartusze herbowe i zarys tonda na sklepieniu. Ich autorstwo przypisuje si\u0119 mistrzowi Franzowi Ecksteinowi lub jego uczniowi Andrzejowi Radwa\u0144skiemu. Niestety, wiele \u015bcian zosta\u0142o uszkodzonych w latach 80. XX w. podczas formowania ich pod instalacje elektryczne. Swoje zrobi\u0142o te\u017c zawilgocenie pomieszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Los_tajemniczych_katakumb\"><\/span>Los tajemniczych katakumb<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"412\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-83.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9870\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-83.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-83-300x191.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 2023 roku mnisi z klasztoru Reformat\u00f3w zauwa\u017cyli, \u017ce krypty zaczynaj\u0105 traci\u0107 swoje naturalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci, co stanowi\u0142o zagro\u017cenie dla znajduj\u0105cych si\u0119 w nich szcz\u0105tk\u00f3w. Przyczyn\u0105 nieprzyjemnych zmian by\u0142 nag\u0142y wzrost poziomu wilgotno\u015bci w podziemiach od strony ulicy Reformatorskiej spowodowany problemami z kanalizacj\u0105 klasztoru lub kanalizacj\u0105 miejsk\u0105. Spo\u0142eczny Komitet Odnowy Zabytk\u00f3w Krakowa przeznaczy\u0142 \u015brodki na projekt zabezpieczenia zabytkowych katakumb, kt\u00f3ry obejmowa\u0142 m.in. izolacj\u0119 ganku oddzielaj\u0105cego podziemne pomieszczenia od wilgoci oraz odblokowanie cyrkulacji powietrza w celu zapewnienia odpowiedniego mikroklimatu.<\/p>\n\n\n\n<p>Dotychczas tury\u015bci mogli zwiedza\u0107 krypty Reformat\u00f3w, jednak po zako\u0144czeniu prac renowacyjnych zdecydowano si\u0119 na ich zamkni\u0119cie. Mimo to krakowskie katakumby pozostaj\u0105 niezwyk\u0142ym cmentarzem w centrum miasta, kt\u00f3ry robi ogromne wra\u017cenie, cho\u0107 nie ka\u017cdy powinien go odwiedza\u0107. Aby poczu\u0107 ducha dawnego miasta, wcale nie trzeba schodzi\u0107 do podziemi. Ulica Reformatorska, wysokie mury klasztoru i droga krzy\u017cowa z obrazami Micha\u0142a Stachiewicza w pe\u0142ni tworz\u0105 klimat tajemniczego i zagadkowego zak\u0105tka starego Krakowa, kt\u00f3ry zawsze ch\u0119tnie wita go\u015bci i mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cmentarze i r\u00f3\u017cne nekropolie od dawna interesuj\u0105 nie tylko archeolog\u00f3w, ale tak\u017ce pisarzy, filmowc\u00f3w i artyst\u00f3w r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w, poniewa\u017c \u015bmier\u0107 zawsze by\u0142a jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w ludzkiej egzystencji. W XX wieku r\u00f3\u017cne kraje wykorzysta\u0142y ten fakt do stworzenia specjalnych szlak\u00f3w turystycznych. Miasto umar\u0142ych w Dargavs w Osetii P\u00f3\u0142nocnej, podwodny cmentarz w Miami, cmentarz siedz\u0105cy Chauchilla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":321,"featured_media":9167,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[4730,4642,4723,4732,4725,4727,4731,4729,4733,4728,4734,4724,4697,4726,4735],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-9854","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-archeologia-krakowa","9":"tag-historia-krakowa","10":"tag-katakumby-krakow","11":"tag-klasztor-reformatow","12":"tag-kosciol-sw-kazimierza-krakow","13":"tag-krakowskie-katakumby","14":"tag-krypta-grobowa-krakow","15":"tag-krypta-reformatow","16":"tag-mumifikacja-w-krakowie","17":"tag-nekropolie-krakow","18":"tag-podziemia-krakowa","19":"tag-podziemny-cmentarz-krakow","20":"tag-stary-cmentarz-zydowski","21":"tag-tajemnice-krakowa","22":"tag-zwiedzanie-krakowa","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/321"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9854"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9873,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions\/9873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9854"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9854"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9854"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}