{"id":9779,"date":"2025-02-07T20:06:27","date_gmt":"2025-02-07T19:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=9779"},"modified":"2025-02-21T00:52:04","modified_gmt":"2025-02-20T23:52:04","slug":"odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce","title":{"rendered":"Odo Bujwid \u2013 za\u0142o\u017cyciel bakteriologii w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia pokazuje, \u017ce si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 nauki zawsze byli pasjonaci swojej dziedziny, kt\u00f3rzy cz\u0119sto ryzykowali w\u0142asne \u017cycie, aby potwierdzi\u0107 swoje odkrycia. W Polsce do takich szanowanych postaci nale\u017cy Odo Bujwid \u2013 za\u0142o\u017cyciel bakteriologii w naszym kraju, kt\u00f3ry niestrudzenie prowadzi\u0142 badania w celu ratowania ludzko\u015bci przed licznymi chorobami. Kierowa\u0142 Katedr\u0105 Higieny w Krakowie, sta\u0142 na czele Instytutu Szczepie\u0144 Pasteura, gdzie rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 pierwszej polskiej surowicy przeciw b\u0142onicy. Jednak przez ca\u0142e swoje \u017cycie nie otrzyma\u0142 \u017cadnych nagr\u00f3d za swoje starania, pisze portal <a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1be8ed572f0\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1be8ed572f0\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#Droga_do_edukacji\" title=\"Droga do edukacji\">Droga do edukacji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#W_walce_z_gruzlica\" title=\"W walce z gru\u017alic\u0105\">W walce z gru\u017alic\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#Praca_w_Krakowie\" title=\"Praca w Krakowie\">Praca w Krakowie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#W_kregu_zazdrosnikow\" title=\"W kr\u0119gu zazdro\u015bnik\u00f3w\">W kr\u0119gu zazdro\u015bnik\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#Oskarzenia_i_hanba\" title=\"Oskar\u017cenia i ha\u0144ba\">Oskar\u017cenia i ha\u0144ba<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#Powrot_do_nauki\" title=\"Powr\u00f3t do nauki\">Powr\u00f3t do nauki<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-9779-odo-bujwid-zalozyciel-bakteriologii-w-polsce\/#Cena_samotnosci\" title=\"Cena samotno\u015bci\">Cena samotno\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Droga_do_edukacji\"><\/span>Droga do edukacji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"501\" height=\"654\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-56.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9780\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-56.png 501w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-56-230x300.png 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 501px) 100vw, 501px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Odo Feliks Kazimierz Bujwid urodzi\u0142 si\u0119 w listopadzie 1857 roku w Wilnie. Jego dzieci\u0144stwo nie by\u0142o radosne. Ojciec zosta\u0142 oskar\u017cony o udzia\u0142 w powstaniu styczniowym i zwolniony z pracy. Z powodu biedy i trudno\u015bci \u017cyciowych w alkoholizm popadli nie tylko ojciec, ale i matka. Odo jako nastolatek musia\u0142 opu\u015bci\u0107 szko\u0142\u0119 i zarabia\u0107 na \u017cycie udzielaj\u0105c korepetycji, jednocze\u015bnie samodzielnie przygotowuj\u0105c si\u0119 do matury. Od m\u0142odo\u015bci interesowa\u0142 si\u0119 chemi\u0105 i mimo trudnej sytuacji finansowej, Odo za\u0142o\u017cy\u0142 w domu ma\u0142e laboratorium chemiczne. Solidna wiedza pozwoli\u0142a mu dosta\u0107 si\u0119 na Wydzia\u0142 Medyczny Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie szybko zwr\u00f3ci\u0142 na siebie uwag\u0119 wyk\u0142adowc\u00f3w swoimi zdolno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1886 roku Bujwid uko\u0144czy\u0142 studia i wkr\u00f3tce us\u0142ysza\u0142 o pracach francuskiego mikrobiologa Louisa Pasteura nad szczepionk\u0105 przeciwko w\u015bciekli\u017anie. Dzi\u0119ki pomocy przyjaci\u00f3\u0142 uda\u0142o mu si\u0119 dotrze\u0107 do Pary\u017ca, gdzie m\u0142odemu lekarzowi uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 naukowca, by przyj\u0105\u0142 go do swojego zespo\u0142u. Talent Bujwida przyku\u0142 uwag\u0119 Pasteura, kt\u00f3ry na po\u017cegnanie podarowa\u0142 uczniowi dwa w\u015bciek\u0142e kr\u00f3liki, co by\u0142o carskim darem. Dzi\u0119ki nim Odo m\u00f3g\u0142 rozpocz\u0105\u0107 produkcj\u0119 szczepionki ju\u017c w ojczy\u017anie, udoskonalaj\u0105c formu\u0142\u0119 w laboratorium bakteriologicznym w Warszawie, utworzonym w filii Instytutu Pasteura. R\u00f3wnocze\u015bnie wyk\u0142ada\u0142 bakteriologi\u0119 lekarzom, a jego materia\u0142y p\u00f3\u017aniej zosta\u0142y wydane w Polsce jako osobny podr\u0119cznik.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_walce_z_gruzlica\"><\/span>W walce z gru\u017alic\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"343\" height=\"388\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-57.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9783\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-57.png 343w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-57-265x300.png 265w\" sizes=\"auto, (max-width: 343px) 100vw, 343px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1890 roku Bujwid ponownie uda\u0142 si\u0119 w podr\u00f3\u017c, tym razem na spotkanie z wybitnym niemieckim naukowcem Robertem Kochem, kt\u00f3ry poszukiwa\u0142 w\u00f3wczas szczepionki przeciwko gru\u017alicy. W tamtych czasach choroba poch\u0142ania\u0142a tysi\u0105ce ludzi, wi\u0119c znalezienie leku sta\u0142o si\u0119 dla m\u0142odego lekarza spraw\u0105 honoru. Jednak Koch nie zdradzi\u0142 mu tajemnicy sk\u0142adu swojego preparatu, wi\u0119c Odo musia\u0142 pracowa\u0107 nad formu\u0142\u0105 samodzielnie. Podda\u0142 si\u0119 nawet eksperymentalnej szczepionce, ci\u0119\u017cko zachorowa\u0142, ale nie zw\u0105tpi\u0142 w skuteczno\u015b\u0107 swoich dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Po powrocie do Warszawy zaj\u0105\u0142 si\u0119 praktyk\u0105 szczepie\u0144 w fabrykach, gdzie jako lekarz mia\u0142 nadz\u00f3r nad pracownikami. Pracowa\u0142 tak\u017ce na Kolei Nadwi\u015bla\u0144skiej. Zaproszono go r\u00f3wnie\u017c do kontroli zak\u0142ad\u00f3w produkuj\u0105cych szczepionki w Petersburgu i Odessie, co zmusi\u0142o go do cz\u0119stych podr\u00f3\u017cy mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi miastami, a nawet krajami. Znalaz\u0142 tak\u017ce czas na prowadzenie bada\u0144 nad patogenami w\u015bcieklizny, gru\u017alicy i cholery; znakomite wyniki uzyskane w tych badaniach przynios\u0142y Bujwidowi mi\u0119dzynarodowe uznanie. W trakcie swoich podr\u00f3\u017cy pan Odo bada\u0142 r\u00f3wnie\u017c funkcjonowanie nowo powstaj\u0105cych w Europie stacji badania \u017cywno\u015bci i wody. Po powrocie do Polski natychmiast za\u0142o\u017cy\u0142 w Warszawie Stacj\u0119 Miejsk\u0105 do Badania \u017bywno\u015bci i Artyku\u0142\u00f3w Codziennego U\u017cytku osobi\u015bcie oraz zbada\u0142 jako\u015b\u0107 wody w Wi\u015ble.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Praca_w_Krakowie\"><\/span>Praca w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"393\" height=\"387\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-58.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9786\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-58.png 393w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-58-300x295.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 393px) 100vw, 393px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bujwid bra\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w licznych kongresach higienicznych i bakteriologicznych w Polsce i Europie, publikowa\u0142 referaty, a nawet nauczy\u0142 si\u0119 13 j\u0119zyk\u00f3w, aby swobodnie komunikowa\u0107 si\u0119 z zagranicznymi kolegami oraz czyta\u0107 niezb\u0119dne materia\u0142y. Pan Odo sta\u0142 si\u0119 tak znan\u0105 postaci\u0105 w Polsce, \u017ce zaproszono go na stanowisko profesora Wydzia\u0142u Lekarskiego Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Tytu\u0142 profesorski oraz obywatelstwo austriackie otrzyma\u0142 na mocy dekretu cesarskiego w kwietniu 1893 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do Krakowa, ale mimo europejskiego uznania zosta\u0142 tam przyj\u0119ty nieprzychylnie. Pocz\u0105tkowo nie pozwolono mu obj\u0105\u0107 stanowiska kierownika Katedry Higieny Krakowa; sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe dopiero po otrzymaniu decyzji ministerstwa w Wiedniu. Jednak <a href=\"https:\/\/krakowyes.eu\/uk\/eternal\/pravednyk-narodiv-svitu-profesor-rudolf-shtefan-yan-vajgl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">naukowiec <\/a>nie zwraca\u0142 uwagi na swoich krytykant\u00f3w i ca\u0142kowicie po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 pracy naukowej. Opr\u00f3cz filii Instytutu Pasteura za\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c Zak\u0142ad Higieny, pracowa\u0142 z mieszka\u0144cami, a coraz wi\u0119cej os\u00f3b decydowa\u0142o si\u0119 na szczepienia. W 1905 roku kupi\u0142 kamienic\u0119 przy ulicy Lubicz, gdzie za\u0142o\u017cy\u0142 zak\u0142ad produkuj\u0105cy szczepionki i surowice. Jednocze\u015bnie walczy\u0142 o budow\u0119 wodoci\u0105g\u00f3w w Krakowie i rozw\u00f3j miejskiej kanalizacji, poniewa\u017c doskonale rozumia\u0142, jak kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa higiena w walce z chorobami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_kregu_zazdrosnikow\"><\/span>W kr\u0119gu zazdro\u015bnik\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"406\" height=\"588\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-59.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9789\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-59.png 406w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-59-207x300.png 207w\" sizes=\"auto, (max-width: 406px) 100vw, 406px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce we wszystkich d\u0105\u017ceniach pana Odo wspiera\u0142a jego \u017cona, kt\u00f3ra odpowiada\u0142a za administracj\u0119 Instytutu. Pani Kazimiera z rodziny Klimentowicz\u00f3w by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych znanych feministek w Polsce, mia\u0142a silny i zdecydowany charakter. Pobrali si\u0119 w 1886 roku i wsp\u00f3lnie wychowali sze\u015bcioro dzieci. Ich c\u00f3rka Helena zosta\u0142a pierwsz\u0105 lekark\u0105 weterynarii w Polsce, uzyskuj\u0105c dyplom Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie w 1923 roku. Jednak pod koniec lat 90. XIX wieku w Krakowie pan Bujwid w pe\u0142ni do\u015bwiadczy\u0142, jak wrodzy potrafi\u0105 by\u0107 ludzie. Zazdro\u015bnicy oskar\u017cali go o z\u0142e zarz\u0105dzanie Zak\u0142adem i czerpanie korzy\u015bci materialnych z produkcji szczepionek, co wed\u0142ug nich nie przystawa\u0142o profesorowi uniwersytetu. Pad\u0142y nawet s\u0142owa o pewnym naukowym fanatyku, kt\u00f3ry dyskredytowa\u0142 Krak\u00f3w. Po pewnym czasie wi\u0119kszo\u015b\u0107 zarzut\u00f3w wobec naukowca zosta\u0142a obalona, ale wszystkie te nieprzyjemno\u015bci negatywnie odbi\u0142y si\u0119 na jego zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Oskarzenia_i_hanba\"><\/span>Oskar\u017cenia i ha\u0144ba<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"489\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-60.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9792\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-60.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-60-300x227.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kiedy wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa, Bujwid zosta\u0142 lekarzem armii austriackiej i obj\u0105\u0142 kierownictwo nad dzia\u0142em epidemiologicznym okr\u0119gu krakowskiego, produkuj\u0105c i dostarczaj\u0105c szczepionki dla wojska. R\u00f3wnocze\u015bnie zaopatrywa\u0142 w leki tak\u017ce \u201eLegiony\u201d i otworzy\u0142 szpital dla \u017co\u0142nierzy przy swojej fabryce. Taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 rozgniewa\u0142a w\u0142adze, a Austriacy oskar\u017cyli Bujwida o zawy\u017canie cen na produkty medyczne, co doprowadzi\u0142o do procesu przed s\u0105dem wojskowym, a nast\u0119pnie przed oficerskim s\u0105dem honorowym. Decyzj\u0105 senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego pan Odo zosta\u0142 nie tylko wydalony z armii austriackiej i pozbawiony stopnia oficerskiego oraz odznacze\u0144, ale tak\u017ce zawieszono mu tytu\u0142 profesora. Prze\u017cy\u0142 powa\u017cny kryzys psychiczny i w trybie pilnym opu\u015bci\u0142 Krak\u00f3w, przenosz\u0105c si\u0119 do swojego maj\u0105tku w Czas\u0142awiu, kt\u00f3ry kupi\u0142 w 1899 roku. Zarz\u0105dzanie Zak\u0142adem przekaza\u0142 swojej \u017conie i dzieciom.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powrot_do_nauki\"><\/span>Powr\u00f3t do nauki<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"416\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-61.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9795\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-61.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-61-300x193.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po pewnym czasie stan zdrowia pana Odo si\u0119 poprawi\u0142 i w 1920 roku zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do polskich w\u0142adz o uniewa\u017cnienie wyroku. Przywr\u00f3cono mu stopie\u0144 wojskowy pu\u0142kownika i powierzono zadanie organizacji Dzia\u0142u Higieny przy Wojskowej Szkole Sanitarnej w Warszawie. Nie chcia\u0142 wraca\u0107 na Uniwersytet Jagiello\u0144ski, zamiast tego z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek o emerytur\u0119, do kt\u00f3rej prawo odzyska\u0142 po anulowaniu decyzji senatu. Wr\u00f3ci\u0142 do dzia\u0142alno\u015bci naukowej, aktywnie uczestniczy\u0142 w konferencjach, dzia\u0142a\u0142 w Towarzystwie Krzewienia \u015awiadomego Macierzy\u0144stwa i Reformy Obyczajowej, a tak\u017ce redagowa\u0142 czasopismo \u201e\u017bycie \u015awiadome\u201d.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jako poliglota zafascynowa\u0142 si\u0119 esperanto, kt\u00f3re w\u00f3wczas zyskiwa\u0142o na popularno\u015bci i w 1924 roku zjednoczy\u0142 ruchy esperanckie w Polsce. By\u0142 redaktorem czasopisma \u201ePola Esperantisto\u201d i zosta\u0142 wybrany przewodnicz\u0105cym Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Naukowc\u00f3w Esperantyst\u00f3w oraz Federacji Stowarzysze\u0144 Esperanckich w Polsce. W Krakowie zas\u0142yn\u0105\u0142 tak\u017ce jako za\u0142o\u017cyciel oddzia\u0142u mi\u0119dzynarodowego Rotary Club. Pan Bujwid aktywnie interesowa\u0142 si\u0119 polityk\u0105 i w 1935 roku zosta\u0142 wybrany senatorem z ramienia partii Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cena_samotnosci\"><\/span>Cena samotno\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"366\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-62.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9798\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-62.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/02\/image-62-300x170.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Najci\u0119\u017cszym ciosem dla Bujwida by\u0142a \u015bmier\u0107 jego ukochanej \u017cony Kazimiery w pa\u017adzierniku 1932 roku, kt\u00f3ra by\u0142a dla niego tak\u017ce oddan\u0105 towarzyszk\u0105 w pracy. Ostatnie dziesi\u0119\u0107 lat swojego \u017cycia pan Odo sp\u0119dzi\u0142 w \u017ca\u0142obie po niej i zacz\u0105\u0142 nawet pisa\u0107 do \u017cony, cho\u0107 wiedzia\u0142, \u017ce nigdy ich nie przeczyta. Te notatki sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 jego pami\u0119tnika, pe\u0142nego wspomnie\u0144 i refleksji filozoficznych i moralnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa, nazi\u015bci zacz\u0119li prze\u015bladowa\u0107 rodzin\u0119 Bujwida, a naukowca nieustannie wzywano na przes\u0142uchania. To ostatecznie wyniszczy\u0142o jego si\u0142y i w Wigili\u0119 1942 roku pan Odo zmar\u0142. Pochowano go na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Pami\u0119\u0107 o tym cz\u0142owieku pozosta\u0142a w zapiskach, kt\u00f3re w 1990 roku zosta\u0142y opublikowane przez wydawc\u00f3w Danut\u0119 i Tadeusza Jarosi\u0144skich w ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eOsamotnienie. Pami\u0119tniki z lat 1932-1942\u201d. Przetrwa\u0142 tak\u017ce Zak\u0142ad Produkcji Szczepionek za\u0142o\u017cony przez naukowca; w 1964 roku wnukowie Odo Bujwida kontynuowali jego dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia pokazuje, \u017ce si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 nauki zawsze byli pasjonaci swojej dziedziny, kt\u00f3rzy cz\u0119sto ryzykowali w\u0142asne \u017cycie, aby potwierdzi\u0107 swoje odkrycia. W Polsce do takich szanowanych postaci nale\u017cy Odo Bujwid \u2013 za\u0142o\u017cyciel bakteriologii w naszym kraju, kt\u00f3ry niestrudzenie prowadzi\u0142 badania w celu ratowania ludzko\u015bci przed licznymi chorobami. Kierowa\u0142 Katedr\u0105 Higieny w Krakowie, sta\u0142 na czele Instytutu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":9595,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4678,4671,4679,4670,4675,4680,4682,4676,4673,4674,4669,4677,4672,4681,4658],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-9779","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-badania-nad-wscieklizna","9":"tag-bakteriologia-w-polsce","10":"tag-epidemie-w-polsce","11":"tag-esperanto-w-nauce","12":"tag-gruzlica-w-xix-wieku","13":"tag-higiena-w-krakowie","14":"tag-historia-higieny","15":"tag-historia-medycyny","16":"tag-instytut-pasteura","17":"tag-kobiety-w-nauce","18":"tag-odo-bujwid","19":"tag-pionierzy-medycyny","20":"tag-szczepienia-w-polsce","21":"tag-szczepionki-w-polsce","22":"tag-uniwersytet-jagiellonski","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9779"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9779\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9801,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9779\/revisions\/9801"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9779"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9779"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9779"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}