{"id":4763,"date":"2024-12-16T23:57:26","date_gmt":"2024-12-16T22:57:26","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=4763"},"modified":"2024-12-16T23:57:34","modified_gmt":"2024-12-16T22:57:34","slug":"tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie","title":{"rendered":"Tradycje rodzinnego rzemios\u0142a Malik\u00f3w \u2013 jednej z najstarszych rodzin szopkarzy w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n<p>W\u015br\u00f3d licznych dawnych rzemios\u0142 szczeg\u00f3lne miejsce w Polsce zajmuje tworzenie szopek. Szopki to bogato zdobione konstrukcje, kt\u00f3re mog\u0105 przedstawia\u0107 r\u00f3\u017cnorodne sceny \u2013 od szopki bo\u017conarodzeniowej po zabytkowe budynki na ulicach. W ka\u017cdym mie\u015bcie istniej\u0105 w\u0142asne, dawne zasady i tradycje tworzenia szopek. W Krakowie r\u00f3wnie\u017c si\u0119 one zachowa\u0142y, podobnie jak u rzemie\u015blnik\u00f3w, w kt\u00f3rych rodzinach tajemnice tej sprawy przekazywane s\u0105 z pokolenia na pokolenie. Do takich rodzin nale\u017cy krakowska rodzina Malik\u00f3w. Regularnie bior\u0105 udzia\u0142 w corocznym miejskim konkursie na najlepsz\u0105 szopk\u0119 i cz\u0119sto zdobywaj\u0105 nagrody \u2013 pisze <a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a147b3a8b695\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a147b3a8b695\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Jak_to_wszystko_sie_zaczelo\" title=\"Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?\">Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Troche_o_historii_szopek\" title=\"Troch\u0119 o historii szopek\">Troch\u0119 o historii szopek<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Jak_przebiega_konkurs_szopek\" title=\"Jak przebiega konkurs szopek?\">Jak przebiega konkurs szopek?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Kolekcja_rodziny_Malikow\" title=\"Kolekcja rodziny Malik\u00f3w\">Kolekcja rodziny Malik\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Najbardziej_pamietne_przedstawienie\" title=\"Najbardziej pami\u0119tne przedstawienie\">Najbardziej pami\u0119tne przedstawienie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4763-tradycje-rodzinnego-rzemiosla-malikow-jednej-z-najstarszych-rodzin-szopkarzy-w-krakowie\/#Jak_wygladaja_przedstawienia_rodziny_Malikow\" title=\"Jak wygl\u0105daj\u0105 przedstawienia rodziny Malik\u00f3w?\">Jak wygl\u0105daj\u0105 przedstawienia rodziny Malik\u00f3w?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_to_wszystko_sie_zaczelo\"><\/span>Jak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"513\" height=\"744\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4764\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-19.png 513w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-19-207x300.png 207w\" sizes=\"auto, (max-width: 513px) 100vw, 513px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: lalka czarnoksi\u0119\u017cnika Twardowskiego z kolekcji Malik\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pani Anna opowiedzia\u0142a dziennikarzom portalu \u201eNovayapolsha.pl\u201d, \u017ce nale\u017cy do jednej z najstarszych rodzin szopkarzy w Krakowie. Pierwszym rzemie\u015blnikiem by\u0142 dziadek jej m\u0119\u017ca \u2013 Walenty Malik, kt\u00f3ry zajmowa\u0142 si\u0119 tym w wolnym czasie. Pracowa\u0142 jako murarz, a p\u00f3\u017aniej tramwajarz. Pierwsz\u0105 szopk\u0119 wykona\u0142 na Bo\u017ce Narodzenie w 1909 roku i zacz\u0105\u0142 organizowa\u0107 ma\u0142e przedstawienia. Do pracy zacz\u0119li do\u0142\u0105cza\u0107 inni cz\u0142onkowie rodziny, przekazuj\u0105c tajniki rzemios\u0142a z pokolenia na pokolenie. Od tego czasu ju\u017c cztery pokolenia Malik\u00f3w tworz\u0105 szopki na \u015bwi\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n<p>Sama Anna, jeszcze jako dziewczynka, chodzi\u0142a na przedstawienia krakowskich szopkarzy, gdzie pozna\u0142a swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca. Gdy zacz\u0119\u0142a uczy\u0107 si\u0119 robi\u0107 szopki, zrozumia\u0142a, \u017ce to bardzo trudne zaj\u0119cie. Wymaga wiele cierpliwo\u015bci, poniewa\u017c wykonanie jednej szopki mo\u017ce zaj\u0105\u0107 oko\u0142o roku. Jest jednak pewna, \u017ce satysfakcja z efektu ko\u0144cowego jest niepor\u00f3wnywalna z niczym innym. W rodzinie przechowywana jest najstarsza szopka, nazywana \u201ematk\u0105 szopek\u201d. Zosta\u0142a kupiona w 1898 roku i ma ponad dwa metry wysoko\u015bci. Dawniej takie konstrukcje by\u0142y bardzo du\u017ce, aby ludzie z daleka mogli widzie\u0107, co dzieje si\u0119 na scenie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Troche_o_historii_szopek\"><\/span>Troch\u0119 o historii szopek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"457\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4767\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-20.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-20-300x141.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-20-768x360.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-20-696x327.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: II konkurs szopek w Krakowie, 1938 rok<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwszymi tw\u00f3rcami szopek byli murarze w XIX wieku. Zim\u0105 brakowa\u0142o dla nich pracy, wi\u0119c zacz\u0119li zarabia\u0107, organizuj\u0105c przedstawienia z w\u0142asnor\u0119cznie wykonanych konstrukcji. Rozrywek by\u0142o niewiele, dlatego ogl\u0105danie i tworzenie \u015bwi\u0105tecznych scenek zacz\u0119\u0142o przyci\u0105ga\u0107 innych mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Przedstawienia z lalkami odbywa\u0142y si\u0119 zazwyczaj przy Ko\u015bciele Mariackim. Lalki pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142y kol\u0119dy, ka\u017cda z nich wykonywa\u0142a w\u0142asn\u0105 pie\u015b\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszy konkurs szopek odby\u0142 si\u0119 21 grudnia 1938 roku przy pomniku Adama Mickiewicza na krakowskim Rynku G\u0142\u00f3wnym. Pierwsze miejsce zdoby\u0142 murarz Stanis\u0142aw Polak, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 nagrod\u0119 \u2013 pieni\u0105dze oraz strucle i torty z lokalnej cukierni. W czasie okupacji hitlerowskiej konkurs\u00f3w nie organizowano. Tradycj\u0119 wznowiono dopiero w grudniu 1945 roku. Cho\u0107 pomnik Mickiewicza wci\u0105\u017c le\u017ca\u0142 w gruzach, ludzie przynosili swoje szopki, aby samym poczu\u0107 i podarowa\u0107 innym \u015bwi\u0105teczn\u0105 atmosfer\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_przebiega_konkurs_szopek\"><\/span>Jak przebiega konkurs szopek?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"677\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-21.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4770\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-21.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-21-300x209.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-21-768x534.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-21-696x484.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Od 1946 roku organizacj\u0105 wydarzenia zajmuje si\u0119 Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Od tamtej pory mieszka\u0144cy co roku zbieraj\u0105 si\u0119 przy pomniku Adama Mickiewicza, aby piel\u0119gnowa\u0107 t\u0119 dawn\u0105 tradycj\u0119. Do tworzenia szopek mo\u017cna u\u017cywa\u0107 dowolnych materia\u0142\u00f3w: drewna, stali, plastiku, szk\u0142a. Szczeg\u00f3lnie cenione s\u0105 elementy \u015bwietlne, kt\u00f3re dodatkowo podkre\u015blaj\u0105 \u015bwi\u0105teczny charakter konstrukcji.<\/p>\n\n\n\n<p>Tradycja trwa tak\u017ce w XXI wieku. W pierwszy czwartek grudnia setki mieszka\u0144c\u00f3w i go\u015bci Krakowa gromadz\u0105 si\u0119 na Starym Mie\u015bcie. Nast\u0119pnie przy d\u017awi\u0119kach hejna\u0142u (melodii granej co godzin\u0119 przez tr\u0119bacza z wie\u017cy Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego) w\u0119druj\u0105 ze swoimi dzie\u0142ami do Muzeum Historycznego. Tam rzemie\u015blnicy zostawiaj\u0105 swoje szopki, aby zosta\u0142y ocenione przez jury i podziwiane przez zwiedzaj\u0105cych. Wyniki og\u0142aszane s\u0105 po trzech dniach, a szopki pozostaj\u0105 w muzeum do ko\u0144ca lutego nast\u0119pnego roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kolekcja_rodziny_Malikow\"><\/span>Kolekcja rodziny Malik\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"650\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-22.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4773\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-22.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-22-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-22-768x513.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-22-696x464.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wszystkie lalki rodziny Malik\u00f3w maj\u0105 swoje unikalne oznaczenia. Dziadek wykona\u0142 figurk\u0119 tramwajarza, a dzieci i wnuki \u2013 gwiazd\u0119 betlejemsk\u0105. W rodzinnej kolekcji znajduje si\u0119 wiele oryginalnych lalek. Jak u wi\u0119kszo\u015bci szopkarzy, obowi\u0105zkowo przechowuje si\u0119 figurk\u0119 krakowskiego czarnoksi\u0119\u017cnika Twardowskiego, kt\u00f3ry rzekomo potrafi\u0142 wytwarza\u0107 z\u0142oto i zawar\u0142 pakt z diab\u0142em. W kolekcji jest te\u017c figurka dziada zbieraj\u0105cego pieni\u0105dze do worka \u2013 jej wykonanie jest konieczne. U Malik\u00f3w taki dziad przypomina XIX-wiecznego artyst\u0119 Adama Chmielowskiego, kt\u00f3ry stworzy\u0142 w Krakowie pierwsze schronisko, gdzie bezdomni mogli si\u0119 ogrza\u0107, i sam tam zamieszka\u0142. Przechowuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c figurk\u0119 papie\u017ca Franciszka, wykonan\u0105 przez c\u00f3rk\u0119 Rozali\u0119 na potrzeby przedstawienia z okazji \u015awiatowych Dni M\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w Krakowie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pani Anna pokaza\u0142a dziennikarzom oryginalne polityczne lalki, kt\u00f3re wykona\u0142a w 2010 roku. Zdecydowa\u0142a si\u0119 wtedy odtworzy\u0107 motyw obrazu Jana Matejki z okazji rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Na dole umie\u015bci\u0142a prezydenta Krakowa, Jacka Majchrowskiego, oraz jego kontrkandydata w wyborach. W rol\u0119 Trzech Kr\u00f3li wcielili si\u0119 Jerzy Buzek, Barack Obama i W\u0142adimir Putin. Znalaz\u0142o si\u0119 te\u017c miejsce dla Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego i Zbigniewa Ziobry w roli pasterzy. Przedstawienia i wykonane lalki bardzo spodoba\u0142y si\u0119 widzom.<\/p>\n\n\n\n<p>Pani Anna Malik opowiedzia\u0142a, \u017ce w rodzinie wi\u0119kszo\u015b\u0107 lalek wykonuje si\u0119 r\u0119cznie. Sporo czasu po\u015bwi\u0119ca te\u017c na napraw\u0119 starych figurek, kt\u00f3re stworzyli jeszcze dziadek Walenty Malik i jego syn. Zachowa\u0142o si\u0119 ponad 40 takich lalek. Szczeg\u00f3lnie lubi g\u00f3ralsk\u0105 par\u0119 \u2013 kozaka w czerwonych szarawarach i kozaczk\u0119, kt\u00f3rzy \u015bpiewaj\u0105 swoje \u015bwi\u0105teczne pie\u015bni. Dawniej do szopek tworzono wiele postaci, poniewa\u017c przedstawienia by\u0142y d\u0142ugie i wymaga\u0142y licznych bohater\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142czesne szopki s\u0105 skromniejsze. Pani Anna ma tylko 18 w\u0142asnych lalek, ale to i tak du\u017co, bo wykonanie ka\u017cdej zajmuje wiele miesi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Najbardziej_pamietne_przedstawienie\"><\/span>Najbardziej pami\u0119tne przedstawienie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"1123\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-23.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4776\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-23.png 750w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-23-200x300.png 200w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-23-696x1042.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pani Anna wspomina, \u017ce ka\u017cde przedstawienie z szopkami jest wyj\u0105tkowe, ale jedno zapad\u0142o jej w pami\u0119\u0107 szczeg\u00f3lnie. W\u00f3wczas j\u0105 i c\u00f3rk\u0119 Rozali\u0119 poproszono o wykonanie szopek dla Muzeum Schindlera, b\u0119d\u0105cego jednym z oddzia\u0142\u00f3w Muzeum Historycznego Krakowa. Rzemie\u015blniczki wybra\u0142y histori\u0119 o Holokau\u015bcie \u2013 rozstrzelanie \u017cydowskiej rodziny na Placu Nowym. Herodem zosta\u0142 Hitler, diab\u0142em \u2013 esesman, a rol\u0119 \u015amierci pozostawiono tradycyjn\u0105. W drugiej szopce przedstawi\u0142y w roli trzech kr\u00f3li wielkich przyw\u00f3dc\u00f3w z konferencji w Ja\u0142cie: Roosevelta, Churchilla i Stalina, kt\u00f3rzy dzielili Europ\u0119 po II wojnie \u015bwiatowej. Trzeci\u0105 szopk\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142y ucieczce \u015awi\u0119tej Rodziny z Egiptu, przedstawiaj\u0105c g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w jako znajom\u0105 \u017cydowsk\u0105 rodzin\u0119, kt\u00f3ra musia\u0142a ukrywa\u0107 si\u0119 przed nazistami.<\/p>\n\n\n\n<p>W 2022 roku, gdy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna Ukrainy z Rosj\u0105, pani Anna w jednej z szopek umie\u015bci\u0142a Archanio\u0142a Micha\u0142a zabijaj\u0105cego smoka. Cho\u0107, jak m\u00f3wi, nie jest to temat typowo krakowski, dotyczy on wszystkich. Pani Malik opowiedzia\u0142a, \u017ce jej ojciec podczas II wojny \u015bwiatowej walczy\u0142 w partyzantce i cz\u0119sto wspomina\u0142 tamte przera\u017caj\u0105ce czasy. W XXI wieku wielu Polak\u00f3w prze\u017cywa tragedi\u0119 Ukrai\u0144c\u00f3w, staraj\u0105c si\u0119 im pom\u00f3c, pami\u0119taj\u0105c obrazy zniszczonej Warszawy i por\u00f3wnuj\u0105c j\u0105 do zrujnowanego Mariupola. Pani Anna podkre\u015bli\u0142a, \u017ce ca\u0142a jej rodzina \u017cyje t\u0105 wojn\u0105 i losem Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_wygladaja_przedstawienia_rodziny_Malikow\"><\/span>Jak wygl\u0105daj\u0105 przedstawienia rodziny Malik\u00f3w?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"498\" height=\"627\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-24.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4779\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-24.png 498w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-24-238x300.png 238w\" sizes=\"auto, (max-width: 498px) 100vw, 498px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: rzemie\u015blniczka Anna Malik<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pani Anna jest dumna, \u017ce jej rodzina podtrzymuje tradycj\u0119 szopek. Ma sze\u015b\u0107 c\u00f3rek, kt\u00f3re jako dzieci wsp\u00f3lnie pracowa\u0142y nad szopkami. Kiedy doros\u0142y, pomagaj\u0105 w miar\u0119 wolnego czasu. Tylko c\u00f3rka Rozalia stale uczestniczy w tworzeniu szopek. Co roku rodzina organizuje przedstawienia dla bliskich, znajomych i s\u0105siad\u00f3w. Wybieraj\u0105 kr\u00f3tkie scenki, bo d\u0142u\u017csze wymagaj\u0105 wi\u0119kszego przygotowania, a dzieciom mog\u0142yby si\u0119 d\u0142u\u017cy\u0107. Siostrzeniec Andrzej \u015bpiewa, c\u00f3rka Rozalia \u015bpiewa i animuje lalki, druga c\u00f3rka Cecylia gra na skrzypcach, a pani Anna wciela si\u0119 w r\u00f3\u017cne role.<\/p>\n\n\n\n<p>Rodzina Malik\u00f3w swoje szopki nie tylko przechowuje, ale te\u017c sprzedaje. Cz\u0119sto zamawia je Muzeum Historyczne, miejscowe ko\u015bcio\u0142y, a tak\u017ce mieszka\u0144cy Krakowa. Nierzadko szopki s\u0105 kupowane na wystawach organizowanych po corocznym konkursie szopek. Tw\u00f3rcy nikomu nie odmawiaj\u0105. Pani Anna wierzy, \u017ce ta stara tradycja b\u0119dzie trwa\u0107 jeszcze d\u0142ugo, bo szopki i lalki sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 jej rodziny. Wyroby Malik\u00f3w i innych rzemie\u015blnik\u00f3w mo\u017cna podziwia\u0107 w Pa\u0142acu Krzysztofory, b\u0119d\u0105cym oddzia\u0142em Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W\u015br\u00f3d licznych dawnych rzemios\u0142 szczeg\u00f3lne miejsce w Polsce zajmuje tworzenie szopek. Szopki to bogato zdobione konstrukcje, kt\u00f3re mog\u0105 przedstawia\u0107 r\u00f3\u017cnorodne sceny \u2013 od szopki bo\u017conarodzeniowej po zabytkowe budynki na ulicach. W ka\u017cdym mie\u015bcie istniej\u0105 w\u0142asne, dawne zasady i tradycje tworzenia szopek. W Krakowie r\u00f3wnie\u017c si\u0119 one zachowa\u0142y, podobnie jak u rzemie\u015blnik\u00f3w, w kt\u00f3rych rodzinach tajemnice [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":4604,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4192,4185,4182,4189,4197,4180,4194,4190,4196,4183,4179,4188,4191,4187,4184,4198,4186,4193,4195,4181],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4763","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-historia-rodziny-malikow","9":"tag-historia-szopek-w-krakowie","10":"tag-konkurs-szopek-krakow","11":"tag-konkurs-szopkarzy-1938","12":"tag-lalki-twardowskiego","13":"tag-lalki-w-szopkach","14":"tag-muzeum-historyczne-krakowa","15":"tag-palac-krzysztofory","16":"tag-przedstawienia-szopkowe","17":"tag-rekodzielo-krakowskie","18":"tag-rodzina-malikow","19":"tag-rodzinna-tradycja-szopkarstwa","20":"tag-rzezbiarstwo-w-krakowie","21":"tag-szopkarstwo-w-krakowie","22":"tag-szopki-bozonarodzeniowe","23":"tag-szopki-bozonarodzeniowe-w-muzeum","24":"tag-szopki-malikow","25":"tag-szopki-na-zamowienie","26":"tag-tradycje-bozonarodzeniowe","27":"tag-tradycje-szopkarzy","28":"motype-eternal","29":"moformat-longrid-korotka","30":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4763"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4782,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4763\/revisions\/4782"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4763"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4763"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4763"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}