{"id":4712,"date":"2024-12-16T23:47:40","date_gmt":"2024-12-16T22:47:40","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=4712"},"modified":"2024-12-16T23:47:47","modified_gmt":"2024-12-16T22:47:47","slug":"jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie","title":{"rendered":"Jak pojawi\u0142 si\u0119 tramwaj konny w Krakowie?"},"content":{"rendered":"\n<p>Pomys\u0142 tramwaj\u00f3w konnych narodzi\u0142 si\u0119 w Australii, gdzie pierwsz\u0105 lini\u0119 otwarto w Sydney w 1861 roku. Taki tramwaj, p\u00f3\u017aniej nazwany konnym, by\u0142 bardzo op\u0142acalny, poniewa\u017c \u0142\u0105czy\u0142 niskie koszty, p\u0142ynno\u015b\u0107 jazdy i bezpiecze\u0144stwo pasa\u017cer\u00f3w. W przypadku parowych pojazd\u00f3w cz\u0119sto dochodzi\u0142o do wybuch\u00f3w kot\u0142\u00f3w, czego mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 w transporcie ci\u0105gni\u0119tym przez konie. W Polsce w\u0142adze miejskie zacz\u0119\u0142y my\u015ble\u0107 o wprowadzeniu takiego rozwi\u0105zania ju\u017c w 1871 roku. Jednak pierwszy konny omnibus pojawi\u0142 si\u0119 na ulicach dopiero w 1875 roku, poniewa\u017c budow\u0119 tego typu transportu poprzedza\u0142o wiele problem\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym z nich by\u0142a d\u0142ugotrwa\u0142a debata wynikaj\u0105ca z rozbie\u017cnych pogl\u0105d\u00f3w urz\u0119dnik\u00f3w i inwestor\u00f3w, jak pisze portal <a href=\"http:\/\/krakow-future.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakow-future.eu\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e89822b273\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e89822b273\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Trudnosci_w_budowie_tramwaju_konnego_w_Krakowie\" title=\"Trudno\u015bci w budowie tramwaju konnego w Krakowie\">Trudno\u015bci w budowie tramwaju konnego w Krakowie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Warunki_i_oferty\" title=\"Warunki i oferty\">Warunki i oferty<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Jak_wygladalo_uroczyste_otwarcie\" title=\"Jak wygl\u0105da\u0142o uroczyste otwarcie?\">Jak wygl\u0105da\u0142o uroczyste otwarcie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Wprowadzenie_nowej_trasy\" title=\"Wprowadzenie nowej trasy\">Wprowadzenie nowej trasy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Wprowadzenie_tramwaju_elektrycznego\" title=\"Wprowadzenie tramwaju elektrycznego\">Wprowadzenie tramwaju elektrycznego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4712-jak-pojawil-sie-tramwaj-konny-w-krakowie\/#Bilet_do_przeszlosci\" title=\"Bilet do przesz\u0142o\u015bci\">Bilet do przesz\u0142o\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Trudnosci_w_budowie_tramwaju_konnego_w_Krakowie\"><\/span>Trudno\u015bci w budowie tramwaju konnego w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0142adze Krakowa uzna\u0142y tramwaj konny za idealny \u015brodek transportu publicznego, kt\u00f3rego miasto bardzo potrzebowa\u0142o. Jednak krakowskie konserwatywne \u015brodowiska, skupione wok\u00f3\u0142 grupy \u201eCzas\u201d, zacz\u0119\u0142y poddawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 rentowno\u015b\u0107 projektu. Dodatkowo wykonawcy przedstawili trudne warunki, domagaj\u0105c si\u0119 zwolnienia z podatk\u00f3w na kilkadziesi\u0105t lat oraz bezp\u0142atnego przyznania gruntu. Tego domaga\u0142a si\u0119 brytyjska firma \u201eThe British and Foreign Tramways Company\u201d, kt\u00f3ra w 1871 roku podj\u0119\u0142a si\u0119 realizacji projektu. Rok p\u00f3\u017aniej podobn\u0105 propozycj\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142 hrabia Mycielski, oferuj\u0105c sfinansowanie projektu z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Komisja miejska zajmuj\u0105ca si\u0119 spraw\u0105 uruchomienia tramwaju proponowa\u0142a inne rozwi\u0105zania, jednak hrabia nie ust\u0119powa\u0142, a wsp\u00f3\u0142praca z Brytyjczykami wi\u0105za\u0142a si\u0119 z dodatkowymi kosztami. Obejmowa\u0142y one m.in. op\u0142aty za pobyt in\u017cyniera firmy w Krakowie podczas budowy. Ze wzgl\u0119du na odleg\u0142o\u015b\u0107 i czas pracy by\u0142a to znacz\u0105ca suma. Jedynym punktem porozumienia sta\u0142o si\u0119 ustalenie przebiegu trasy oraz og\u00f3lne warunki techniczne. Swoje propozycje z\u0142o\u017cy\u0142a r\u00f3wnie\u017c firma \u201cAgence des&nbsp; capitalistes et des proprihu\u00e9taires\u201d, kt\u00f3ra poprosi\u0142a Krak\u00f3w o dane dotycz\u0105ce liczby mieszka\u0144c\u00f3w, po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych i lokalizacji zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych, aby oszacowa\u0107 bud\u017cet. Jednak na tym etapie sprawa ucich\u0142a. Dopiero latem 1881 roku komisja miejska wybra\u0142a dwie najlepsze oferty, kt\u00f3rych autorami by\u0142y Przedsi\u0119biorstwo Drogi \u017belaznej Konnej w Trie\u015bcie, Lincu i Lwowie oraz Belgijskie Towarzystwo Kolei Lokalnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warunki_i_oferty\"><\/span>Warunki i oferty<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"497\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4713\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-4.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-4-300x153.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-4-768x392.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-4-696x355.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Umow\u0119 podpisano w 1882 roku. Wykonawc\u0105 zosta\u0142a wy\u017cej wspomniana firma \u201cBelgijskie Towarzystwo Kolei Lokalnych\u201d, reprezentuj\u0105ca Belgijski Bank. Na mocy umowy firma zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do budowy i utrzymania w nale\u017cytym stanie kolei konnej prowadz\u0105cej od mostu Podg\u00f3rskiego do stacji kolejowej Ferdynanda. Trasa przebiega\u0142a ulicami Mostow\u0105, Krakowsk\u0105, przez Rynek G\u0142\u00f3wny od strony wschodniej, Bram\u0119 Floria\u0144sk\u0105. Pierwszy odcinek tramwajowy mia\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 prawie 3 kilometr\u00f3w. Umow\u0119 zawarto na 45 lat, a w 1927 roku mia\u0142a zosta\u0107 przed\u0142u\u017cona lub rozwi\u0105zana.<\/p>\n\n\n\n<p>Budow\u0119 rozpocz\u0119to w sierpniu 1882 roku. Pierwsza linia by\u0142a jednotorowa, z czterema mijankami. Szeroko\u015b\u0107 tor\u00f3w wynosi\u0142a 900 milimetr\u00f3w, co by\u0142o nietypowe, ale praktyczne, poniewa\u017c dzi\u0119ki temu tramwaj nie przeszkadza\u0142 innym uczestnikom ruchu. Proponowano szerszy rozstaw \u2013 1435 milimetr\u00f3w \u2013 ale ostatecznie zrezygnowano z tego pomys\u0142u, aby unikn\u0105\u0107 wprowadzenia transportu towarowego z u\u017cyciem wagon\u00f3w kolejowych, co mog\u0142oby negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na stan ulic.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_wygladalo_uroczyste_otwarcie\"><\/span>Jak wygl\u0105da\u0142o uroczyste otwarcie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"642\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4716\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-5.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-5-300x198.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-5-768x506.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-5-696x459.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: pierwszy tramwaj konny w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Odpowied\u017a na to pytanie historycy znale\u017ali w ksi\u0105\u017cce \u201eKopiec wspomnie\u0144\u201d napisanej przez polskiego polityka Boles\u0142awa Drobnera. Wiele stron po\u015bwi\u0119cono Krakowowi z ko\u0144ca XIX wieku. Autor wspomina\u0142, \u017ce pierwszy tramwaj konny pojawi\u0142 si\u0119 na ulicach miasta w ostatni dzie\u0144 pa\u017adziernika 1875 roku, umo\u017cliwiaj\u0105c pasa\u017cerom podr\u00f3\u017c z Rynku G\u0142\u00f3wnego do Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Idziego. Dochody z bilet\u00f3w mieszka\u0144cy postanowili przeznaczy\u0107 na budow\u0119 pomnika Adama Mickiewicza. P\u00f3\u017aniej tras\u0119 przed\u0142u\u017cono do dworca kolejowego na ulicy Wawrzy\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Drobner opisywa\u0142, \u017ce ma\u0142e konie ci\u0105gn\u0119\u0142y niewielki wagon po torach a\u017c do drewnianego mostku na Wi\u015ble. W drodze powrotnej dodawano jeszcze jednego konia, aby starczy\u0142o si\u0142 na dotarcie do Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Idziego. Na ka\u017cdej stacji konduktor ostrzega\u0142 pasa\u017cer\u00f3w o ruszaniu, u\u017cywaj\u0105c gwizdka, aby unikn\u0105\u0107 wypadk\u00f3w.<a href=\"https:\/\/ikrakow.net\/uk\/eternal-pershyj-rejs-bezpilotnogo-tramvaya-v-krakovi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Tramwaj <\/a>mia\u0142 dwa klasy \u2013 dla pasa\u017cer\u00f3w z r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Belgijska firma musia\u0142a zadba\u0107 nie tylko o personel i wagony, ale r\u00f3wnie\u017c o konie. Problemy zwi\u0105zane z ich utrzymaniem rozwi\u0105zywano wsp\u00f3lnie z w\u0142adzami miasta. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ka\u017cde zwierz\u0119 mog\u0142o pracowa\u0107 tylko przez okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 godzin i nie codziennie, dlatego konieczna by\u0142a rezerwa. Konie trzeba by\u0142o karmi\u0107, leczy\u0107, utrzymywa\u0107 stajnie w czysto\u015bci i usuwa\u0107 obornik. Wszystkie te obowi\u0105zki spoczywa\u0142y na firmie tramwajowej. Jeden ko\u0144 m\u00f3g\u0142 ci\u0105gn\u0105\u0107 tramwaj na odleg\u0142o\u015b\u0107 oko\u0142o 20 kilometr\u00f3w dziennie i przez 4\u20135 godzin, dlatego specjali\u015bci szybko obliczyli, ile zwierz\u0105t potrzeba na obs\u0142ug\u0119 ca\u0142ej trasy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce na jeden wagon przypada\u0142o oko\u0142o 3\u20134 konie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wprowadzenie_nowej_trasy\"><\/span>Wprowadzenie nowej trasy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"683\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4719\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-6.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-6-300x210.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-6-768x539.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-6-696x488.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nowy \u015brodek transportu sta\u0142 si\u0119 tak popularny w Krakowie, \u017ce w\u0142adze miasta zdecydowa\u0142y si\u0119 w 1888 roku na rozszerzenie sieci. Ponownie zacz\u0119\u0142y si\u0119 jednak spory z koncesjonariuszami, kt\u00f3rzy nie byli zainteresowani dodatkowymi wydatkami. Trwa\u0142o to a\u017c do 1894 roku. W ko\u0144cu podpisano dokument, na mocy kt\u00f3rego firma zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do wybudowania jeszcze jednej dodatkowej drogi do istniej\u0105cej linii g\u0142\u00f3wnej, a tak\u017ce nowej trasy, kt\u00f3ra mia\u0142a zaczyna\u0107 si\u0119 na Rynku i prowadzi\u0107 do Parku Krakowskiego przy ulicy Karmelickiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Budow\u0119 nowej linii uko\u0144czono w 1886 roku, a do 1900 roku przewioz\u0142a ona ponad 1,5 miliona pasa\u017cer\u00f3w. Linie podzielono na odcinki, wed\u0142ug kt\u00f3rych ustalano ceny bilet\u00f3w. Jeden odcinek w pierwszej klasie kosztowa\u0142 4 centy, za przejazd dwoma odcinkami trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 8 cent\u00f3w, a za ca\u0142\u0105 tras\u0119 \u2013 12 cent\u00f3w. W drugiej klasie op\u0142ata wynosi\u0142a odpowiednio 3, 6 i 8 cent\u00f3w. Dla dzieci ceny wynosi\u0142y od 2 do 4 cent\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od wieku. Pasa\u017cerowie musieli kupi\u0107 bilet zaraz po zaj\u0119ciu miejsca i przechowywa\u0107 go do ko\u0144ca podr\u00f3\u017cy. W wagonach obowi\u0105zywa\u0142 ca\u0142kowity zakaz palenia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wprowadzenie_tramwaju_elektrycznego\"><\/span>Wprowadzenie tramwaju elektrycznego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"649\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4722\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-7.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-7-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-7-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-7-696x464.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mieszka\u0144cy Krakowa szybko przyzwyczaili si\u0119 do tramwaju konnego i byli z niego bardzo zadowoleni. Jednak coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 zdobywa\u0142 nowocze\u015bniejszy wynalazek \u2013 tramwaj elektryczny, kt\u00f3rym zainteresowa\u0142y si\u0119 w\u0142adze miasta. Pierwsi zareagowali przedstawiciele \u201eThe British and Foreign Tramways Company\u201d. W 1896 roku belgijska firma, odpowiedzialna za budow\u0119 krakowskich linii tramwaj\u00f3w konnych, zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do w\u0142adz miasta z pro\u015bb\u0105 o przekazanie swoich zobowi\u0105za\u0144 lokalnej firmie \u201eKrakowska Sp\u00f3\u0142ka Tramwajowa\u201d. Powodem by\u0142 nowy austriacki przepis, kt\u00f3ry przewidywa\u0142, \u017ce koncesj\u0119 na budow\u0119 i eksploatacj\u0119 linii kolejowych (w tym tramwajowych) mog\u0105 otrzyma\u0107 jedynie firmy maj\u0105ce siedzib\u0119 w Austro-W\u0119grzech. Tym razem w\u0142adze miejskie mia\u0142y wi\u0119c korzystniejsz\u0105 pozycj\u0119 w negocjacjach.<\/p>\n\n\n\n<p>Dyskusje trwa\u0142y do 1898 roku, a odpowiedni\u0105 umow\u0119 podpisano dopiero w czerwcu. Zgodnie z jej warunkami firma \u201eKrakowska Sp\u00f3\u0142ka Tramwajowa\u201d zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 nie tylko do zast\u0105pienia tramwaj\u00f3w konnych tramwajami elektrycznymi, ale tak\u017ce do rozbudowy sieci. Nowe wagony projektowano wed\u0142ug tych samych zasad, co tramwaje konne, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce dzieli\u0142y si\u0119 nie tylko na klasy (pierwsz\u0105 i drug\u0105), ale tak\u017ce na wagony letnie i zimowe. Przejazd tramwajem elektrycznym by\u0142 znacznie ta\u0144szy: kosztowa\u0142 3 lub 4 centy w zale\u017cno\u015bci od klasy. Pierwszy tramwaj elektryczny uruchomiono w Krakowie w 1901 roku. Pocz\u0105tkowo mieszka\u0144cy miasta niech\u0119tnie korzystali z nowego \u015brodka transportu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi obawia\u0142a si\u0119 du\u017cej pr\u0119dko\u015bci i potencjalnych wypadk\u00f3w z ni\u0105 zwi\u0105zanych. Z czasem jednak nie tylko docenili wynalazek, ale wr\u0119cz go pokochali.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Bilet_do_przeszlosci\"><\/span>Bilet do przesz\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"974\" height=\"501\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4725\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-8.png 974w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-8-300x154.png 300w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-8-768x395.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-8-696x358.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 974px) 100vw, 974px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce jeden z pierwszych wagon\u00f3w tramwaju elektrycznego sta\u0142 si\u0119 dum\u0105 kolekcji muzeum miejskiego. Wagony te by\u0142y wykorzystywane a\u017c do 1917 roku, jednak zachowa\u0142 si\u0119 tylko jeden \u2013 o numerze 112. Po II wojnie \u015bwiatowej przystosowano go do przewo\u017cenia turyst\u00f3w wok\u00f3\u0142 Rynku G\u0142\u00f3wnego w Krakowie. W latach 90. XX wieku przeszed\u0142 rekonstrukcj\u0119, odtworzono jego pierwotny wygl\u0105d z podzia\u0142em na dwie klasy i wej\u015bciami od strony chodnik\u00f3w. Od 2001 roku ten wyj\u0105tkowy eksponat mo\u017cna by\u0142o podziwia\u0107 w Muzeum In\u017cynierii Miejskiej w Krakowie. W 2018 roku trafi\u0142 do hangaru dawnego portu lotniczego w Czy\u017cynach, gdzie w\u0142a\u015bnie obecnie mo\u017cna go obejrze\u0107.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomys\u0142 tramwaj\u00f3w konnych narodzi\u0142 si\u0119 w Australii, gdzie pierwsz\u0105 lini\u0119 otwarto w Sydney w 1861 roku. Taki tramwaj, p\u00f3\u017aniej nazwany konnym, by\u0142 bardzo op\u0142acalny, poniewa\u017c \u0142\u0105czy\u0142 niskie koszty, p\u0142ynno\u015b\u0107 jazdy i bezpiecze\u0144stwo pasa\u017cer\u00f3w. W przypadku parowych pojazd\u00f3w cz\u0119sto dochodzi\u0142o do wybuch\u00f3w kot\u0142\u00f3w, czego mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 w transporcie ci\u0105gni\u0119tym przez konie. W Polsce w\u0142adze miejskie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":4384,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4117,4134,4133,4121,4135,4137,4138,4128,4127,4136,4118,4130,4123,4132,4126,4125,4129,4120,4122,4119],"moimportance":[33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-4712","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-belgijskie-towarzystwo-kolei-lokalnych","9":"tag-ceny-biletow-tramwajowych-xix-wiek","10":"tag-historia-kolei-w-krakowie","11":"tag-historia-komunikacji-miejskiej","12":"tag-historia-tramwajow-krakow","13":"tag-krakowska-spolka-tramwajowa","14":"tag-modernizacja-tramwajow-krakow","15":"tag-most-podgorski","16":"tag-pierwsze-linie-tramwajowe-krakow","17":"tag-rozwoj-komunikacji-miejskiej","18":"tag-rynek-glowny-krakow","19":"tag-stare-wagony-tramwajowe","20":"tag-tramwaj-konny-krakow","21":"tag-tramwaj-w-muzeum-inzynierii-miejskiej","22":"tag-tramwaje-elektryczne-krakow","23":"tag-tramwaje-konne-w-polsce","24":"tag-tramwaje-letnie-i-zimowe","25":"tag-tramwaje-w-austro-wegrzech","26":"tag-transport-miejski-krakow","27":"tag-transport-publiczny-xix-wieku","28":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","29":"motype-eternal","30":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4712","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4712"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4728,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4712\/revisions\/4728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4712"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4712"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4712"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}