{"id":4698,"date":"2024-12-16T23:44:15","date_gmt":"2024-12-16T22:44:15","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=4698"},"modified":"2024-12-16T23:44:25","modified_gmt":"2024-12-16T22:44:25","slug":"genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika","title":{"rendered":"Genialne wynalazki polskiego konstruktora Jana Szczepanika"},"content":{"rendered":"\n<p>Polska da\u0142a \u015bwiatu wielu utalentowanych wynalazc\u00f3w, kt\u00f3rych dzie\u0142a zdoby\u0142y s\u0142aw\u0119 i cieszy\u0142y si\u0119 ogromnym zainteresowaniem przez dziesi\u0119ciolecia. Witaminy stworzone przez Kazimierza Funka, j\u0119zyk esperanto stworzony przez Ludwika Zamenhofa, \u0142azik ksi\u0119\u017cycowy skonstruowany przez Mieczys\u0142awa Bekkera\u2026 Jednak najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 Jan Szczepanik, nazywany polskim Edisonem, Leonardem da Vinci z Galicji czy geniuszem galicyjskim. Badacze sugeruj\u0105, \u017ce Szczepanik wyprzedzi\u0142 swoj\u0105 epok\u0119, projektuj\u0105c i wynajduj\u0105c wiele urz\u0105dze\u0144 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach nauki. Jego najs\u0142ynniejszym wynalazkiem by\u0142a kamizelka kuloodporna, za kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 odznaczenia od dw\u00f3ch cesarzy r\u00f3\u017cnych pa\u0144stw, jak podaje portal <a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a69ed6c1c753\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a69ed6c1c753\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Pierwszy_zawod\" title=\"Pierwszy zaw\u00f3d\">Pierwszy zaw\u00f3d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Wynalazki_w_tkactwie\" title=\"Wynalazki w tkactwie\">Wynalazki w tkactwie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Niemal_kolorowa_telewizja\" title=\"Niemal kolorowa telewizja\">Niemal kolorowa telewizja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Jak_powstawala_kamizelka_kuloodporna\" title=\"Jak powstawa\u0142a kamizelka kuloodporna?\">Jak powstawa\u0142a kamizelka kuloodporna?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Zasluzone_nagrody\" title=\"Zas\u0142u\u017cone nagrody\">Zas\u0142u\u017cone nagrody<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Kino_telegraf_i_fotografia\" title=\"Kino, telegraf i fotografia\">Kino, telegraf i fotografia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-4698-genialne-wynalazki-polskiego-konstruktora-jana-szczepanika\/#Obojetnosc_wobec_slawy\" title=\"Oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec s\u0142awy\">Oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec s\u0142awy<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwszy_zawod\"><\/span>Pierwszy zaw\u00f3d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jan Szczepanik urodzi\u0142 si\u0119 w czerwcu 1872 roku w miasteczku Mo\u015bciska, kt\u00f3re w\u00f3wczas nale\u017ca\u0142o do Austro-W\u0119gier (dzi\u015b jest to obw\u00f3d lwowski na Ukrainie). Ju\u017c w dzieci\u0144stwie wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 bystrym umys\u0142em i ciekawo\u015bci\u0105 \u015bwiata, z \u0142atwo\u015bci\u0105 przyswajaj\u0105c nauki przyrodnicze. Cz\u0119sto odwiedza\u0142 pracowni\u0119 chemika Ignacego \u0141ukasiewicza, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zas\u0142yn\u0105\u0142 jako wynalazca lampy naftowej. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y wst\u0105pi\u0142 do Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie. Dyplom uzyska\u0142 w 1892 roku, po czym pracowa\u0142 jako nauczyciel fizyki w r\u00f3\u017cnych miastach Polski. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Szczepanika wspominali, \u017ce mia\u0142 oryginaln\u0105 metod\u0119 nauczania, stawiaj\u0105c wi\u0119kszy nacisk na praktyk\u0119 ni\u017c teori\u0119. Zawsze nosi\u0142 w kieszeni notes, w kt\u00f3rym zapisywa\u0142 pomys\u0142y pojawiaj\u0105ce si\u0119 podczas zaj\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wynalazki_w_tkactwie\"><\/span>Wynalazki w tkactwie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"672\" height=\"430\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4699\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image.png 672w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-300x192.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 672px) 100vw, 672px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: automatyczny krosno Szczepanika<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwszy raz Szczepanik zobaczy\u0142 maszyny tkackie w domach uczni\u00f3w i natychmiast zastanowi\u0142 si\u0119, czy mo\u017cna zautomatyzowa\u0107 proces tkania. W 1896 roku przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Krakowa, wynaj\u0105\u0142 mieszkanie i skupi\u0142 si\u0119 na eksperymentach technicznych. R\u00f3wnocze\u015bnie pracowa\u0142 w sklepie fotograficznym, gdzie si\u0119 dosta\u0142 dzi\u0119ki pomocy miejscowego Towarzystwa Tkaczy. Tam pozna\u0142 badacza Ludwika Kleinberga, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 zdolno\u015bci m\u0142odego wynalazcy i zacz\u0105\u0142 mu pomaga\u0107. W 1898 roku Szczepanik wraz z Kleinbergiem i Franzem Habrichem wyjecha\u0142 do Wiednia, gdzie za\u0142o\u017cyli firm\u0119 \u201eSoci\u00e9t\u00e9 des Inventions Jan Szczepanik &amp; Cie\u201d. Dzi\u0119ki dochodom Jan m\u00f3g\u0142 w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 wynalazkom.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczepanikowi uda\u0142o si\u0119 udoskonali\u0107 krosno, kt\u00f3re dzi\u0119ki jego wynalazkowi mog\u0142o tworzy\u0107 gobeliny z kolorowymi wzorami w zaledwie kilka godzin. Dla por\u00f3wnania, na zwyk\u0142ym kro\u015bnie zajmowa\u0142o to dni, a nawet tygodnie. Unikaln\u0105 technologi\u0119 i precyzyjne obrazy na tkaninach natychmiast docenili przedsi\u0119biorcy. Szczepanik zdoby\u0142 nie tylko s\u0142aw\u0119, ale i znaczne dochody, gdy\u017c planowano masow\u0105 produkcj\u0119 jego maszyn. Wyroby wytwarzane na automatycznym kro\u015bnie przypad\u0142y do gustu samemu cesarzowi Austro-W\u0119gier, kt\u00f3ry zwolni\u0142 Szczepanika z obowi\u0105zku s\u0142u\u017cby wojskowej jako wyraz uznania dla jego osi\u0105gni\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Niemal_kolorowa_telewizja\"><\/span>Niemal kolorowa telewizja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jan Szczepanik mia\u0142 zaledwie 25 lat, kiedy og\u0142osi\u0142 wynalezienie nowego urz\u0105dzenia \u2013 telektroskopu. Wynalazek zosta\u0142 najpierw opatentowany w Wielkiej Brytanii, a nast\u0119pnie w Stanach Zjednoczonych. Skonstruowane urz\u0105dzenie umo\u017cliwia\u0142o przesy\u0142anie na odleg\u0142o\u015b\u0107 kolorowego obrazu i d\u017awi\u0119ku, co wynalazca zademonstrowa\u0142 w Wiedniu. W 1897 roku telektroskop sta\u0142 si\u0119 sensacj\u0105, a naukowcy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w badali i analizowali jego dzia\u0142anie. Aby pozna\u0107<a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/uk\/eternal-istoriya-vynahidnyka-zygmunta-klemensevycha-z-krakova\"> wynalazc\u0119 <\/a>i jego dzie\u0142o, specjalnie przyby\u0142 do Wiednia s\u0142ynny pisarz Mark Twain. Autor ten zawsze interesowa\u0142 si\u0119 ciekawymi nowinkami technologicznymi. P\u00f3\u017aniej Twain wspomnia\u0142 Szczepanika w jednym ze swoich opowiada\u0144, nazywaj\u0105c go polskim Edisonem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_powstawala_kamizelka_kuloodporna\"><\/span>Jak powstawa\u0142a kamizelka kuloodporna?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"905\" height=\"1078\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4702\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-1.png 905w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-1-252x300.png 252w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-1-768x915.png 768w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-1-696x829.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 905px) 100vw, 905px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: Szczepanik testuje kamizelk\u0119 kuloodporn\u0105<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Zg\u0142\u0119bianie tajnik\u00f3w tkactwa zainspirowa\u0142o Jana do stworzenia materia\u0142u, kt\u00f3rego nie m\u00f3g\u0142yby przebi\u0107 kule. W swojej firmie eksperymentowa\u0142 z po\u0142\u0105czeniem wytrzyma\u0142ej, jedwabnej tkaniny o specjalnym splocie z cienkimi metalowymi blaszkami. Technologi\u0119 t\u0119 podsun\u0105\u0142 mu Kazimierz \u017begle\u0144, Polak, kt\u00f3ry w 1896 roku opatentowa\u0142 taki wynalazek. Jednak przedsi\u0119biorcy nie wykazali zainteresowania, poniewa\u017c produkcja tej tkaniny wymaga\u0142a pracy r\u0119cznej.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczepanik znacz\u0105co ulepszy\u0142 i zautomatyzowa\u0142 wynalazek, ale prezentowa\u0142 go w Europie samodzielnie, poniewa\u017c zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 pok\u0142\u00f3ci\u0107 z \u017beglieniem, kt\u00f3ry wyjecha\u0142 do Ameryki. Podstaw\u0105 wynalezionej przez Jana kamizelki kuloodpornej by\u0142o to, \u017ce energia pocisku by\u0142a poch\u0142aniana przez kilka warstw materia\u0142u. W 1901 roku Szczepanik po raz pierwszy zademonstrowa\u0142 wynalazek w Krakowie. Co wi\u0119cej, zrobi\u0142 to na w\u0142asnym przyk\u0142adzie, ryzykuj\u0105c, \u017ce stanie si\u0119 celem strza\u0142u w kamizelce kuloodpornej. Uczestnicy eksperymentu przekonali si\u0119, \u017ce nowo\u015b\u0107 zatrzymuje pociski nie tylko kalibru 8 mm, ale tak\u017ce te stworzone do karabin\u00f3w Mannlichera.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zasluzone_nagrody\"><\/span>Zas\u0142u\u017cone nagrody<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Kamizelk\u0105 kuloodporn\u0105 zainteresowano si\u0119 w innych krajach Europy. Kr\u00f3l Hiszpanii nakaza\u0142 wy\u0142o\u017cy\u0107 tym materia\u0142em wn\u0119trze swojego powozu. Po tym, jak monarcha ocala\u0142 z zamachu bombowego na jego karecie, odznaczy\u0142 wynalazc\u0119 hiszpa\u0144skim orderem. Podobn\u0105 nagrod\u0119 za genialny wynalazek zamierza\u0142 przyzna\u0107 Szczepanikowi rosyjski car Miko\u0142aj II. Jednak Jan odm\u00f3wi\u0142 odznaczenia z powod\u00f3w politycznych. W\u00f3wczas car ograniczy\u0142 si\u0119 do wr\u0119czenia kosztownego prezentu: Szczepanik otrzyma\u0142 z\u0142oty zegarek wysadzany diamentami. Z czasem o wynalazku polskiego geniusza zapomniano, poniewa\u017c nie chroni\u0142 przed bardziej nowoczesnymi pociskami. A potem na pierwszy plan wysun\u0119\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie inne modele.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kino_telegraf_i_fotografia\"><\/span>Kino, telegraf i fotografia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"648\" height=\"550\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4705\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-2.png 648w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-2-300x255.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 648px) 100vw, 648px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zdj\u0119cie: kolorowe fotografie Szczepanika<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Szczepanik potrafi\u0142 i lubi\u0142 zadziwia\u0107 publiczno\u015b\u0107 swoimi wynalazkami. \u015awiat oniemia\u0142 z zachwytu, gdy ujrza\u0142 kolorowe fotografie wykonane na urz\u0105dzeniu skonstruowanym z trzech modeli kamer filmowych i projektor\u00f3w. Nast\u0119pnie przysz\u0142a kolej na kino d\u017awi\u0119kowe. W 1925 roku Szczepanik zademonstrowa\u0142 kolorowy film przedstawiaj\u0105cy operacj\u0119 chirurgiczn\u0105. Obraz by\u0142 tak realistyczny, \u017ce niekt\u00f3rzy widzowie mdleli. Po pokazie filmu o alpejskich prze\u0142\u0119czach dziennikarze pisali, \u017ce podczas seansu \u201epojawia si\u0119 niemal mistyczne uczucie\u201d. Najprawdopodobniej t\u0119 reakcj\u0119 wywo\u0142a\u0142y niezwykle realistyczne obrazy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejnym wynalazkiem Szczepanika by\u0142 fotosculptor \u2013 urz\u0105dzenie do kopiowania tr\u00f3jwymiarowego obrazu modelu dowolnego obiektu. Dzi\u0119ki kombinacji luster urz\u0105dzenie przenosi\u0142o kontury przedmiot\u00f3w na materia\u0142, z kt\u00f3rym pracowa\u0142 artysta. Wystarczy\u0142o stworzy\u0107 wz\u00f3r, aby na jego podstawie wykonywa\u0107 tr\u00f3jwymiarowe kopie. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni badacze nazywaj\u0105 ten wynalazek drukark\u0105 3D XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Szczepanik skonstruowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c urz\u0105dzenie do przesy\u0142ania informacji za pomoc\u0105 fal elektromagnetycznych. M\u00f3g\u0142 zosta\u0107 wynalazc\u0105 telegrafu, ale bardziej ambitny okaza\u0142 si\u0119 W\u0142och Marconi. Badacze \u017cycia Szczepanika przypuszczaj\u0105, \u017ce przeszkadza\u0142o mu d\u0105\u017cenie do perfekcji. Kolorowe filmy i specjalne kamery by\u0142y zbyt drogie, aby konkurowa\u0107 z europejsk\u0105 technologi\u0105. Dlatego ich produkcja by\u0142a nieop\u0142acalna. To samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o metodzie barwnej b\u0142ony fotograficznej ma\u0142ego formatu, wynalezionej przez in\u017cyniera. Dopiero dziesi\u0105tki lat p\u00f3\u017aniej skorzysta\u0142y z niej znane firmy, takie jak \u201eKodak\u201d i \u201eAqua\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Obojetnosc_wobec_slawy\"><\/span>Oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec s\u0142awy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"744\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4708\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-3.png 600w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2024\/12\/image-3-242x300.png 242w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni wynalazcy wspominali, \u017ce dla Szczepanika najwa\u017cniejszy by\u0142 wynik, a nie pieni\u0105dze czy s\u0142awa. Tak bardzo poch\u0142ania\u0142y go w\u0142asne pomys\u0142y, \u017ce nie zwraca\u0142 uwagi na inne aspekty. Genialny in\u017cynier zarejestrowa\u0142 92 patenty w pi\u0119ciu krajach, ale zabrak\u0142o mu \u015brodk\u00f3w na zabezpieczenie patentowych praw w innych pa\u0144stwach. Dlatego wynalazki Szczepanika by\u0142y bezp\u0142atnie wykorzystywane w Wielkiej Brytanii, Francji i Stanach Zjednoczonych. Jan za\u0142o\u017cy\u0142 warsztaty i laboratoria w Wiedniu, Berlinie i Dre\u017anie, sam mieszka\u0142 w Tarnowie. Tam te\u017c zmar\u0142 w 1926 roku. Genialnego wynalazc\u0119 zniszczy\u0142 rak w\u0105troby w wieku 53 lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Badacze przypuszczaj\u0105, \u017ce genialny Polak m\u00f3g\u0142by podarowa\u0107 \u015bwiatu jeszcze wiele odkry\u0107. Pozosta\u0142y notatki, w kt\u00f3rych interesowa\u0142 si\u0119 \u0142odziami podwodnymi, sterowcami i samolotami z ruchomymi skrzyd\u0142ami. By\u0107 mo\u017ce te wynalazki mogliby doko\u0144czy\u0107 inni zdolni in\u017cynierowie, lecz niestety wiele urz\u0105dze\u0144 i dokumentacji technicznej zniszczyli nazi\u015bci w czasie okupacji. To, co uda\u0142o si\u0119 ocali\u0107, sp\u0142on\u0119\u0142o podczas powstania warszawskiego. Niekt\u00f3rzy badacze przypuszczaj\u0105 jednak, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 prac Szczepanika zosta\u0142a skopiowana i zaprezentowana pod innymi nazwami. Ale udowodnienie tego jest prawie niemo\u017cliwe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska da\u0142a \u015bwiatu wielu utalentowanych wynalazc\u00f3w, kt\u00f3rych dzie\u0142a zdoby\u0142y s\u0142aw\u0119 i cieszy\u0142y si\u0119 ogromnym zainteresowaniem przez dziesi\u0119ciolecia. Witaminy stworzone przez Kazimierza Funka, j\u0119zyk esperanto stworzony przez Ludwika Zamenhofa, \u0142azik ksi\u0119\u017cycowy skonstruowany przez Mieczys\u0142awa Bekkera\u2026 Jednak najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0105 cieszy\u0142 si\u0119 Jan Szczepanik, nazywany polskim Edisonem, Leonardem da Vinci z Galicji czy geniuszem galicyjskim. Badacze sugeruj\u0105, \u017ce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":4336,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[4097,4103,4112,4100,4116,4098,4105,4099,4104,4113,4109,4106,4110,4108,4102,4096,4111,4115,4101,4114,4107],"moimportance":[30,33],"motype":[1122],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-4698","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-drukarka-3d-xx-wieku","9":"tag-fotosculptor","10":"tag-geniusz-galicyjski","11":"tag-historia-polskiej-nauki","12":"tag-historia-telegrafu","13":"tag-historia-wynalazkow","14":"tag-jan-szczepanik","15":"tag-kamizelka-kuloodporna","18":"tag-kolorowe-fotografie","19":"tag-krosno-automatyczne","20":"tag-marconi-kontra-szczepanik","21":"tag-mosciska","22":"tag-polski-edison","23":"tag-polski-wynalazca","24":"tag-tarnow","25":"tag-technologie-filmowe","26":"tag-telektroskop","27":"tag-wynalazki-w-tkactwie","28":"tag-wynalazki-xx-wieku","29":"moimportance-golovna-novyna","30":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","31":"motype-eternal","32":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4698"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4698\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4711,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4698\/revisions\/4711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4698"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4698"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4698"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}