{"id":10654,"date":"2025-02-26T13:17:23","date_gmt":"2025-02-26T12:17:23","guid":{"rendered":"https:\/\/krakow-future.eu\/?p=10654"},"modified":"2025-03-04T21:17:59","modified_gmt":"2025-03-04T20:17:59","slug":"filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja","title":{"rendered":"Filozoficzny kamie\u0144 alchemika Micha\u0142a S\u0119dziwoja"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia Europy obfituje w wiele zar\u00f3wno prawdziwych, jak i wymy\u015blonych opowie\u015bci o r\u00f3\u017cnych alchemikach, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali zamieni\u0107 rt\u0119\u0107 w z\u0142oto i odkry\u0107 kamie\u0144 filozoficzny. Jak wiadomo, wszystkie te pr\u00f3by ko\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem, a tajemnica kamienia filozoficznego nadal fascynuje wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w swoj\u0105 zagadkowo\u015bci\u0105, r\u00f3wnie\u017c w XXI wieku. Jednak w\u015br\u00f3d \u015bredniowiecznych alchemik\u00f3w byli r\u00f3wnie\u017c genialni wynalazcy, w Polsce jednym z nich by\u0142 Micha\u0142 S\u0119dziw\u00f3j, znanego tak\u017ce jako Michael Sendivogius Polonus, pisze <a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/\">krakow-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez wiele lat poszukiwa\u0142 swojego kamienia filozoficznego \u2013 proszku, kt\u00f3ry mia\u0142 zamienia\u0107 \u017celazo w z\u0142oto. Przypadkowo odkry\u0142 tlen, na co nie zwr\u00f3ci\u0142 wi\u0119kszej uwagi. Dopiero znacznie p\u00f3\u017aniej, w latach 70. XVIII wieku, odkrycie tlenu przypisano innym naukowcom \u2013 Josephowi Priestleyowi i Antoine&#8217;owi Lavoisierowi. W rzeczywisto\u015bci jednak zaczerpn\u0119li oni t\u0119 ide\u0119 od polskiego alchemika, gdy\u017c dobrze znali jego prace naukowe.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1b6abfe989b\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1b6abfe989b\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Dziecinstwo_i_mlodosc_Michala_Sedziwoja\" title=\"Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 Micha\u0142a S\u0119dziwoja\">Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 Micha\u0142a S\u0119dziwoja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Legenda_o_cudownym_proszku_Sedziwoja\" title=\"Legenda o cudownym proszku S\u0119dziwoja\">Legenda o cudownym proszku S\u0119dziwoja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Cena_cudownego_proszku\" title=\"Cena cudownego proszku\">Cena cudownego proszku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Zycie_Michala_Sedziwoja_w_Krakowie\" title=\"\u017bycie Micha\u0142a S\u0119dziwoja w Krakowie\">\u017bycie Micha\u0142a S\u0119dziwoja w Krakowie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Przeprowadzka_Michala_Sedziwoja_do_Wiednia\" title=\"Przeprowadzka Micha\u0142a S\u0119dziwoja do Wiednia\">Przeprowadzka Micha\u0142a S\u0119dziwoja do Wiednia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Cenne_prace_Michala_Sedziwoja\" title=\"Cenne prace Micha\u0142a S\u0119dziwoja\">Cenne prace Micha\u0142a S\u0119dziwoja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/eternal-10654-filozoficzny-kamien-alchemika-michala-sedziwoja\/#Tajemnica_odkrycia_tlenu\" title=\"Tajemnica odkrycia tlenu\">Tajemnica odkrycia tlenu<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dziecinstwo_i_mlodosc_Michala_Sedziwoja\"><\/span>Dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 Micha\u0142a S\u0119dziwoja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Przysz\u0142y utalentowany naukowiec urodzi\u0142 si\u0119 w 1566 roku w rodzinie polskiego szlachcica, w pobli\u017cu miasta Nowy S\u0105cz. Istniej\u0105 przypuszczenia, \u017ce by\u0142 dzieckiem nie\u015blubnym, ale ojciec zapewni\u0142 mu dobre wykszta\u0142cenie. Micha\u0142 pocz\u0105tkowo uczy\u0142 si\u0119 w szkole klasztornej w Warszawie, a nast\u0119pnie, jako nastolatek, rozpocz\u0105\u0142 studia na Akademii Krakowskiej. Podobnie jak na wielu europejskich uniwersytetach, alchemii nauczano tam potajemnie, ale nawet te skromne lekcje wystarczy\u0142y, by m\u0142odzieniec zakocha\u0142 si\u0119 w tej tajemniczej nauce na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas studi\u00f3w S\u0119dziw\u00f3j zaprzyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Miko\u0142ajem Wolskim, kt\u00f3ry praktykowa\u0142 alchemi\u0119, i razem zacz\u0119li przeprowadza\u0107 r\u00f3\u017cne eksperymenty. Nast\u0119pnie Micha\u0142 postanowi\u0142 zdoby\u0107 do\u015bwiadczenie w Europie \u2013 badacze przypuszczaj\u0105, \u017ce w podr\u00f3\u017cy finansowo wspar\u0142 go Miko\u0142aj Wolski, maj\u0105cy znajomo\u015bci w kr\u0119gach bliskich cesarzowi Rudolfowi II. M\u0142ody alchemik dotar\u0142 do Konstantynopola w sk\u0142adzie misji dyplomatycznej, odwiedzi\u0142 W\u0142ochy i nawi\u0105za\u0142 kontakty z miejscowymi alchemikami. Studiowa\u0142 na uniwersytetach w Lipsku, Wiedniu i Altdorfie pod Norymberg\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Legenda_o_cudownym_proszku_Sedziwoja\"><\/span>Legenda o cudownym proszku S\u0119dziwoja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"544\" height=\"367\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10655\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-5.png 544w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-5-300x202.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wiadomo, \u017ce w 1595 roku, po studiach w Altdorfie, Micha\u0142 postanowi\u0142 przenie\u015b\u0107 si\u0119 do Pragi. W tym czasie by\u0142 ju\u017c \u017conaty z Weronik\u0105 Stiber. W Czechach rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 dyplomatyczn\u0105 jako przedstawiciel kr\u00f3la polskiego Zygmunta III na dworze cesarza Rudolfa II. By\u0142 to okres bogactwa i zaszczyt\u00f3w, a jednocze\u015bnie alchemik m\u00f3g\u0142 swobodnie po\u015bwi\u0119ca\u0107 si\u0119 eksperymentom naukowym. W 1599 roku zosta\u0142 wdowcem, co sk\u0142oni\u0142o go do jeszcze wi\u0119kszego zaanga\u017cowania si\u0119 w nauk\u0119. Historycy ustalili, \u017ce kilka lat po tej tragedii Micha\u0142 otrzyma\u0142 list od dawnego przyjaciela \u2013 Alexandra Setona, kt\u00f3ry podobno zgodzi\u0142 si\u0119 podzieli\u0107 tajemnic\u0105 transmutacji metali w srebro i z\u0142oto. W zamian prosi\u0142 o pomoc w ucieczce z wi\u0119zienia w Dre\u017anie, gdzie zosta\u0142 uwi\u0119ziony przez elektora Saksonii Chrystiana II, pragn\u0105cego odkry\u0107 przepis na bogactwo.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0119dziw\u00f3j odpowiedzia\u0142 na apel, przyby\u0142 do Drezna i zorganizowa\u0142 ucieczk\u0119 Setona. W ramach wdzi\u0119czno\u015bci alchemik mia\u0142 rzekomo podzieli\u0107 si\u0119 z nim tajemniczym proszkiem, kt\u00f3ry zamienia\u0142 metale w srebro i z\u0142oto. Legend\u0119 t\u0119 potwierdza fakt, \u017ce w 1604 roku w Pradze S\u0119dziw\u00f3j przeprowadzi\u0142 eksperyment z u\u017cyciem owego proszku na oczach Rudolfa II i zamieni\u0142 metalow\u0105 monet\u0119 w z\u0142ot\u0105. Badacze przypuszczaj\u0105, \u017ce proszek m\u00f3g\u0142 by\u0107 po prostu mieszank\u0105 do z\u0142ocenia. Cesarz by\u0142 jednak pod ogromnym wra\u017ceniem i kaza\u0142 umie\u015bci\u0107 na \u015bcianie swojego zamku tabliczk\u0119 z \u0142aci\u0144skim napisem: \u201eNiech ktokolwiek inny uczyni to, co uczyni\u0142 Polak S\u0119dziw\u00f3j\u201d. W tym samym roku S\u0119dziw\u00f3j anonimowo opublikowa\u0142 po \u0142acinie traktat naukowy \u201eDe lapide philosophorum tractatus duodecim\u201d, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 znany pod nazw\u0105 \u201eNowe \u015awiat\u0142o Chemiczne\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cena_cudownego_proszku\"><\/span>Cena cudownego proszku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"544\" height=\"308\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10658\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-6.png 544w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-6-300x170.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Za tajemnicz\u0105 substancj\u0119 alchemik o ma\u0142o nie zap\u0142aci\u0142 \u017cyciem. W 1605 roku zaprosi\u0142 go do Stuttgartu ksi\u0105\u017c\u0119 Wirtembergii Fryderyk I, lecz gdy uczony przyby\u0142 na miejsce, zosta\u0142 natychmiast uwi\u0119ziony w zamkowej wie\u017cy. Istnieje hipoteza, \u017ce decyzj\u0119 t\u0119 podj\u0105\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119cy alchemik Johann von M\u00fchlenfels, kt\u00f3ry chcia\u0142 pozna\u0107 receptur\u0119 cudownego proszku. Zabrano mu rzeczy, ale dano mo\u017cliwo\u015b\u0107 ucieczki, poniewa\u017c wi\u0119zienie przyjaciela cesarza Rudolfa II by\u0142o ryzykowne. By\u0107 mo\u017ce intryganci liczyli, \u017ce Micha\u0142 zginie podczas ucieczki, lecz mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie. Wydosta\u0142 si\u0119 z niewoli, dotar\u0142 do swojego protektora i ujawni\u0142 zdrad\u0119 podw\u0142adnych. Johann von M\u00fchlenfels zosta\u0142 oskar\u017cony o zbrodni\u0119 i stracony, chocia\u017c historycy s\u0105 jednak przekonani, \u017ce nie odwa\u017cy\u0142by si\u0119 na taki krok bez rozkazu swojego ksi\u0119cia. Mimo to S\u0119dziw\u00f3j nigdy nie odzyska\u0142 swojego tajemniczego proszku, nie wiadomo, czy M\u00fchlenfels zu\u017cy\u0142 go na w\u0142asne eksperymenty, czy mo\u017ce skutecznie ukry\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zycie_Michala_Sedziwoja_w_Krakowie\"><\/span>\u017bycie Micha\u0142a S\u0119dziwoja w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"360\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10661\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-7.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-7-300x167.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po niebezpiecznych podr\u00f3\u017cach i licznych pr\u00f3bach alchemicznych naukowiec postanowi\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Polski i osiedli\u0142 si\u0119 w Krakowie. Otrzyma\u0142 tytu\u0142 sekretarza kr\u00f3lewskiego i kontynuowa\u0142 swoje tajemnicze eksperymenty w laboratorium, na kt\u00f3re miejsce wyznaczy\u0142 mu kr\u00f3l Zygmunt III u<a href=\"https:\/\/krakow-future.eu\/uk\/eternal-korolivskij-zamok-u-vaveli-arhitekturnij-simvol-krakova\"> zamku <\/a>na Wawelu. Naukowcy uwa\u017caj\u0105, \u017ce monarch\u0119 zachwyci\u0142a kolejna udana transmutacja metalu w z\u0142oto, cho\u0107 nie wiadomo, jak alchemik m\u00f3g\u0142 tego dokona\u0107 bez magicznego proszku. To wydarzenie uwieczni\u0142 nawet Jan Matejko na obrazie \u201eAlchemik S\u0119dziw\u00f3j\u201d. Dzi\u0119ki temu sukcesowi i swojej reputacji pan Micha\u0142 otrzymywa\u0142 hojne fundusze na swoje eksperymenty, poniewa\u017c monarcha bardzo interesowa\u0142 si\u0119 alchemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1606 roku uczony za\u0142o\u017cy\u0142 w\u0142asne laboratorium w zamku w Krzepicach, lecz nie osi\u0105gn\u0105\u0142 oczekiwanych rezultat\u00f3w. Historycy przypuszczaj\u0105, \u017ce Micha\u0142 wykorzysta\u0142 ukryte resztki tajemniczego proszku dla polskiego kr\u00f3la, ale nie zdo\u0142a\u0142 samodzielnie odtworzy\u0107 jego receptury. Nie mo\u017cna jednak wykluczy\u0107, \u017ce mieszank\u0119 wynalaz\u0142 sam, ale w\u00f3wczas zagadk\u0105 pozostaje, dlaczego nie potrafi\u0142 jej ponownie odtworzy\u0107. Tak czy inaczej, po tej pora\u017cce Micha\u0142 S\u0119dziw\u00f3j straci\u0142 wsparcie Zygmunta III i musia\u0142 opu\u015bci\u0107 Krak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przeprowadzka_Michala_Sedziwoja_do_Wiednia\"><\/span>Przeprowadzka Micha\u0142a S\u0119dziwoja do Wiednia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"429\" height=\"380\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10664\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-8.png 429w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-8-300x266.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 429px) 100vw, 429px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aby nie narazi\u0107 si\u0119 na jeszcze wi\u0119kszy gniew swojego patrona, alchemik uda\u0142 si\u0119 do Marburga, a nast\u0119pnie sp\u0119dzi\u0142 kilka lat w Wiedniu, Czechach i na Morawach (teren wsp\u00f3\u0142czesnych Czech). W 1616 roku zaoferowa\u0142 swoje us\u0142ugi kr\u00f3lowi Ferdynandowi II i pozosta\u0142 na jego dworze. Nie wiadomo, czy Micha\u0142 demonstrowa\u0142 temu w\u0142adcy transmutacj\u0119 metali w z\u0142oto, ale za dzia\u0142alno\u015b\u0107 polityczn\u0105 na rzecz cesarza otrzyma\u0142 maj\u0105tek w ksi\u0119stwie karniowskim w pobli\u017cu wsi Krava\u0159e. W tym czasie S\u0119dziw\u00f3j by\u0142 ju\u017c szanowanym i zamo\u017cnym cz\u0142owiekiem. Z zachowanych informacji wynika, \u017ce zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 jako projektant kopalni metali i odlewni. Jednak gdy w latach 1618\u20131648 wybuch\u0142a wojna trzydziestoletnia, bogaci ludzie zacz\u0119li przeznacza\u0107 swoje fundusze na wojn\u0119, a nie na alchemi\u0119. W zwi\u0105zku z tym naukowiec ograniczy\u0142 si\u0119 do skromnych eksperyment\u00f3w naukowych w swoim maj\u0105tku, gdzie zmar\u0142 w 1636 roku. Ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek pozostawi\u0142 c\u00f3rce Marii Weronice.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cenne_prace_Michala_Sedziwoja\"><\/span>Cenne prace Micha\u0142a S\u0119dziwoja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"434\" height=\"626\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10667\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-9.png 434w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-9-208x300.png 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 434px) 100vw, 434px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Jak to cz\u0119sto bywa\u0142o w przypadku wybitnych naukowc\u00f3w, swoje najwa\u017cniejsze odkrycie, dotycz\u0105ce tlenu, S\u0119dziw\u00f3j dokona\u0142 przypadkowo, podczas poszukiwa\u0144 kamienia filozoficznego, kt\u00f3ry mia\u0142 zamienia\u0107 metale w z\u0142oto. W ci\u0105gu \u017cycia napisa\u0142 sze\u015b\u0107 prac naukowych, jednak publikowa\u0142 je anonimowo, bez dedykacji dla kr\u00f3l\u00f3w czy ksi\u0105\u017c\u0105t, poniewa\u017c najbardziej ceni\u0142 sobie niezale\u017cno\u015b\u0107. Pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnymi pseudonimami, takimi jak Sarmata Anonymus, Heliocanthaurus Borealis (P\u00f3\u0142nocny Piewca S\u0142o\u0144ca), Sendivogius, Cosmopolita, a tak\u017ce tworzy\u0142 anagramy ze swoich imion, m.in.: Divi Leschi Genus Amo, Angelus Doce Mihi Jus, Ioachimus d\u2019Estinguel.<\/p>\n\n\n\n<p>Traktat \u201eDe Lapide Philosophorum\u201d wyda\u0142 w 1604 roku w Czechach. Jego najbardziej znan\u0105 prac\u0105 by\u0142y \u201eListy filozoficzne, szczeg\u00f3lnie cenne dla tych, kt\u00f3rzy interesuj\u0105 si\u0119 prawdami hermetycznymi\u201d, w kt\u00f3rych przedstawi\u0142 g\u0142\u00f3wne zasady nauki hermetycznej. Najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 przynios\u0142a panu Micha\u0142owi jednak ksi\u0105\u017cka \u201eNowe \u015awiat\u0142o Chemiczne\u201d, kt\u00f3ra w XVII i XVIII wieku zosta\u0142a wydana a\u017c 44 razy. Ponadto S\u0119dziw\u00f3j opracowa\u0142 metody oczyszczania i wytwarzania r\u00f3\u017cnych kwas\u00f3w, metali oraz innych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Tajemnica_odkrycia_tlenu\"><\/span>Tajemnica odkrycia tlenu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"484\" src=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10670\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-10.png 647w, https:\/\/cdn.krakow-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/38\/2025\/03\/image-10-300x224.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Naukowiec wiedzia\u0142, jak uzyska\u0107 ten pierwiastek, wystarczy\u0142o podgrza\u0107 saletr\u0119, a zaczyna\u0142a ona wydziela\u0107 tlen. W swojej terminologii alchemicznej Micha\u0142 nazywa\u0142 ten pierwiastek \u201epokarmem \u017cycia\u201d i \u201educhem \u015bwiata\u201d, substancj\u0105, kt\u00f3ra daje \u017cycie wszystkim organizmom. Pisa\u0142 o tym odkryciu w \u201eTraktacie o soli\u201d, opublikowanym w 1598 roku. Gdyby naukowiec po\u015bwi\u0119ci\u0142 temu odkryciu wi\u0119cej uwagi, m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 oficjalnym odkrywc\u0105 tego cennego dla nauki pierwiastka. Cho\u0107 jego zas\u0142ugi zosta\u0142y docenione dopiero po latach, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jego dzie\u0142 zosta\u0142a przet\u0142umaczona na wiele j\u0119zyk\u00f3w, w tym \u0142acin\u0119, francuski, niemiecki, angielski i czeski. Jego prace wydano w Wiedniu, Moskwie i Londynie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Europy obfituje w wiele zar\u00f3wno prawdziwych, jak i wymy\u015blonych opowie\u015bci o r\u00f3\u017cnych alchemikach, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali zamieni\u0107 rt\u0119\u0107 w z\u0142oto i odkry\u0107 kamie\u0144 filozoficzny. Jak wiadomo, wszystkie te pr\u00f3by ko\u0144czy\u0142y si\u0119 niepowodzeniem, a tajemnica kamienia filozoficznego nadal fascynuje wsp\u00f3\u0142czesnych naukowc\u00f3w swoj\u0105 zagadkowo\u015bci\u0105, r\u00f3wnie\u017c w XXI wieku. Jednak w\u015br\u00f3d \u015bredniowiecznych alchemik\u00f3w byli r\u00f3wnie\u017c genialni wynalazcy, w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":10073,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[5188,5194,5190,5195,5183,5182,5186,5187,5184,5196,5185,5191,5192,5189,5193],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-10654","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-alchemia-w-polsce","9":"tag-hermetyzm","10":"tag-historia-alchemii","11":"tag-historia-chemii","12":"tag-kamien-filozoficzny","13":"tag-michal-sedziwoj","14":"tag-mikolaj-wolski","15":"tag-nowe-swiatlo-chemiczne","16":"tag-odkrycie-tlenu","17":"tag-polscy-wynalazcy","18":"tag-polski-alchemik","19":"tag-rudolf-ii","20":"tag-tajemnice-alchemii","21":"tag-transmutacja-metali","22":"tag-xvii-wieczna-nauka","23":"motype-eternal","24":"moformat-longrid-korotka","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10654","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10654"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10654\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10673,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10654\/revisions\/10673"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10654"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10654"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10654"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=10654"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=10654"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakow-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=10654"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}